Чинбат 28.07.2025.WAV 02:32 минут М3: манай хүмүүс болохоор Москвагийн эрдэм шинжилгээний хүрээлэн хэл бичгийн хүрээлэнгээс явж байгаа хүмүүс тэгээд энэ ардын аман зохиол ёс заншил түүх домог тэр талаар ирж Х1: би бол энэ сумын уугуул энд төрж өссөн за тэгээд л энэ Оросоор ярив Х1: Чинбат гэдэг хүндээ би олон жил соёлын ажил энэ суманд хийлээ одоо өндөр насныхаа тэтгэвэрт гарсан 62 настай 40 гаран жил соёл урлагаар явлаа сүүлийн жилүүдэд бол Chinbat.stories.20250728.dji.1.WAV 30:50 минут Х1: одоо тэгээд 62-той өндөр насны тэтгэвэртээ гарч байна гаран жил соёл урлагийн чиглэлээр явж байна сүүлийн жилүүдэд Оросоор ярив М1: тэгвэл танай аавын нэр хэн билээ Х1: манай аав Дорж гэдэг хүн байсан Ренчинлхүмбэ сумын хүн М1: та энд төрсөн үү Х1: энд төрсөн дархад цаатан за тэгээд манай гэр бүлийн хүн хотгойд хүн за тэгээд 21 наснаасаа соёлын төвтэй хөгжмийн багш соёлын төвийн дарга урлагийн ажилтан 38-39 жил хийгээд одоо энэ амралтад гарсан энэ 10-аад жил бол ер нь дархадын өв соёл өвийн ажлыг бол нэлээн түлхүү хийсэн за тэгээд ийм л хүн байгаадаа М1: тэгээд таны аав ээж юу хийж байсан Х1: манай аав ээж бол ер нь сэхээтэн тийм гэр бүлийн улсууд одоо худалдаа бэлтгэлийн анги гэж байхад худалдааны тийм дарга нь хийдэг байсан манай ээж бол санхүү талын хүн байсан ер нь банкны нягтлан бодогч санхүү М1: та дархад аялгуугаар ярьж чадах уу Х1: би өөрөө дархад хүн ер нь бол ийм байдгийн би сүүлийн үед ерөнкий боловсролын сургууль гэж байгаа тийм үү одоо сурах бичиг одоо хүүхдүүд нэгдүгээр ангид ороод сурах бичгээ үзээд тэр сурах бичиг маань халх монголоор явдаг учраас сүүлийн үед дархад аялага хэл яриа бол ер нь тийм өтгөрөх тал руугаа орсон би өөрөө ч тийм болсон байгааздээ уг нь бол яг дархадаараа яриад байвал халх монголоос өөр дархад аялгуу гэдэг бол шал өөр үсгэн дотор их би өөрөө их судалж үзсэн бичих гэж үзсэн тэгээд дархад Ай үсгээр бичдэг Ай гэдэг аялга одоо хэлний үзүүрийн Ай энэ бол монгол бусад аялгуунд байдаггүй байку гэж хэлдэг байхгүй юу ай гэдэг авиа үсгэн дотор ай гэдэг ер нь хэлний үзүүрийн ай бол дархадууд бол маш их ашигладаг сайн байнут байна уу гэхэд ай гэдэг үсэг байдаггүй ш дээ манай монголд 35 үсгэн дотор яг дархадаар бичихэд болбол ердөө эвлэж өгдөггүй болдог тун хэцүү болдог ай гэдэг эгшиг байхгүй учраас 35 үсгэн дотор маань ай Оросоор ярив Х1: тэгээд энэ У үсгийг бол дандаа О-гоор хэлнэ Ө үсгийг Ү-гээр одоо өвөл гэдэг үгийг үвөл гэнэ уул гэж байна тиймүү оол гэдэг байхгүй юу бяруу гээд хэлдэг тэрийг бяроо гэдэг нэр үгнүүдээ бол дандаа үсэг нь өөр болдог аялгуу тэр ай гэдэг эгшиг бол дуу дуулдаг яг дархад аялгаараа ярихад ярьж болно бичиж болдоггүй ай гэдэг эгшиг байхгүй учраас байдаггүй ай байнуут бай ай болохоор чинь хэллэг нь биш болчихож байгаа биздээ байнуут Оросоор ярив М1: та ямар нэгэн дархад угсаатны дом мэдэх үү дархад хүний тухай Х1: дархад угсаатны домог гэхээс би дархад угсаатны түүхийг судалж үзсэн дархад угсаатан гэдэг одоо юу Хорьдол сарьдгийн нуруу цэнхэр уул Бэлтэс нутаг хойд хязгаар нутаг одоо Хөвсгөл далай дархад угсаатнууд амьдардаг гэж байгаан энэ дархад угсаатан гэдэг хэдий үеэс бий болсон ямар улсууд ямар ёс заншил өв соёлтой улсууд байсан гэхээр дээр үеэс энэ нутагт кидан, киргиз, түрэг, уйгур төрөл бүрийн улсууд энд амьдарч байсанг яагаад баталж байгаан гэхээр түрэгийн үеийн буган чулуун хөшөө киргиз өөр киргиз булш хадны зураг хадны бичээс одоо хүн төрөлхтөнд бичиг үүсэхээс урд дүрсээр ингэж юмаа хадан дээр дүрсэлдэг хадны зураг гэж ярьдаг ш дээ одоо тухайн үеийн ахуй амьдралыг дүрсэлсэн байсан бол манай нутагт руни бичиг гэж руни согд бичиг руни бичгээр буган чулуун хөшөөн дээр бичсэн хэд хэдэн тийм бичээс би одоо өөрөө олж илрүүлсээн одоо мөнк нэгэн эцэг тэнгэр минь гэх үгийг тэр буган чулуун хөшөөн дээр бичсэн байдаг юм энэ бол дэлхийд давтагдашгүй агуу том түүх соёлын үл хөдлөх баримт тэр бол манай соёлын төвд нэг нь байгаа руни бичиг руни бичгээр бичигдсэн тухайн үед бичигдсэн хялгасан бичээс одоо адууны дэл сүүл шиг нарийнхан тийм бичээс хялгасан бичээс тийм нарийн одоо ийм хялгас шиг нарийн ийм бичээс буган чулуун хөшөө байгаа эцэг тэнгэр минь мөнк нэгэн гэж бичсэн бичээс нөгөөх нь тэнгис гэдэг газар дээр маш өндөр М2: энэ хаана бичээс байна Х1: нэг нь соёлын төвд байгаа энд миний өрөөнд буган чулуун хөшөөн дээр буган чулуун хөшөө нь булга үсрээд уначихсан байсан байхгүй юу тэгэхээр зэрэг тэр буган чулуун хөшөө руни бичигтэй хөшөө учраас одоо устаж алга болдог учраас тэрийг хураасан нөгөөхийг нь болохоор тэнгист одоо хөвсгөл далай одоо энэ дархадын хотгор хэдэн сая жилийн өмнө бас нэг далай байсан ихэр хоёр далай байгаад нөгөөх нь ингээд гараад урссан хөвсгөл далай тогтоод үлдсэн энэ бол зайлшгүй үнэн яагаад гэвэл одоо газрын дор байгаа одоо энд л гэхэд ийм ухахад л ийм шар шороо гарч ирнэ далайн ёроолын шороо аан тэгээд одоогоос хэдэн мянган жилийн өмнө руни бичгээр бичиж байсан бичээс асар өндөрт байгаа тухайн үед мөсөн дээр зогсож байгаад бичсэн бичээс одоо 9 ширхэг тэр үед маш өндөр уулын бэлд дун хорхой байдаг ш дээ дун хорхой ингээд хад руу шигдчихсэн байдаг гол тэр дор байхад тэр дун хорхой тэнд байна гэхээр тухайн үед далайн түвшин тэнд байсан гэсэн үг тэр бол бодот баримт гайхамшигтай түүх байгааз тэгээд энэ манай дархад нутгаас олдсон олдвор юу вэ гэхээр арслан зааны соёо одоо энэ шаргал ийм том мятрын урттай ийм бүдүүнтэй соёо аан савагт хирс гэж Оросоор ярив Х1: савагт хирсний одоо загасчид тор татаж байгаад энэ торон дотроос торонд нь орооцолдоод тийм хачин амьтны толгой гарч ирсэн яс ийм бүдүүн энэ одоо юу юм гээд судалсан савагт хирс гээд гараад ирсэн тэгэхээр мөстлөгийн үе буюу одоогоос хэдэн сая жилийн өмнө энэ нутагт арслан заан савагт хирс байжээ гэж аа тэгтэл Тарган нуурын эрэг дээр байгаа том ханан хадан дээр эр охин хоёр хирс маш гоёор ингээд сийлээд үлдээчихсэн Chinbat.stories.dji.1.WAV 10:23 М2: энэ хирс Х1: эр эм хоёр хирс зураг хадны зураг одоо надад бол бүх баримт нь байна миний өрөөнд байгаа тэгэхээр энэ нутагт бол тийм гоё сонин амьтад амьдарч байсан аргагүй хэдэн сая жилийн өмнө тэр савагт хирс амьдарч байсан тэрний ул мөр арслан зааны соёо нь болохоор хөвсгөл аймгийн музей аваад явсан за тэгэхээр энд байгаа киргиз түрэг тэндээс олж авч байгаа олдворууд гэхээр зэрэг хэдэн мянган жилийн өмнө энд ямар өв соёлтой улс амьдарч байна гэдгийг яг гэрчилж байгаа дархад угсаатан гэдэг нэр томьёо энэ дархад гэдэг нэр одоогоос яг дархад гэдэг нэр нь болохоор 390 жилийн өмнөх 390 жилийн ард гэж хэлж болно өчигдөр Өвөрхангай аймагт өндөр гэгээн Занабазарын 390 жилийн ой хийлээ монголчууд маш том даншиг наадам боллоо за тэр анхдугаар богд Жавзандамба өндөр гэгээн Занабазар гэж ямар учиртай хүн юм бэ гэхийн бол одоо энэ хойд талын хязгаар нутагт ч бас энэ дархадын төв нутаг хэсэг бүлэг хүмүүс тухайн үед ойн иргэд гэдэг байсан ойн иргэдийн нутаг гэж бүр яг түүхэн нэр томьёонд бичигдсэн байгаа ойн иргэд гэж дархад гэж нэр томьёо ерөөсөө байхгүй байгаа за 1668 онд халх ойрадын ноёд цугласан Баянхонгор аймгийн Загбайдрагийн хүрэн бэлчирт маш том халх ноёдын чуулган болсон байдаг юм түүхэнд тэр чуулганд халх ойрдын нийлсэн 50 гаруй өндөр тайж цуглаж маш том хурал хийж анхдугаар богд Жавзандамба өндөр гэгээн Занабазар тэнд хурлыг удирдаж явуулсан тэгэхэд ойн иргэд хотгойд гэдэгт манай энд мөрөнгийн тал ш дээ хотгойдын Гэндэнбээл гэдэг хүний хүү нь Дэлгэрноён хутагт гэдэг хүн энэ ойн иргэдийг захирдаг байсан байгаа юм тэр хүн өөрийн биеэр очиж тэнд чуулганд оролцсон тэр чуулганд оролцоод монголчууд ийтэй эвтэй байхад өөрийн захирч байсан нутагаа богдод шавь оруулсан байдгийн тэгэхэд нь энд нь өндөр гэгээн Жавзандамба хутагт маш их баярлаад энэ цагаас хойш хязгаар нутагт амьдарч байгаа ойн иргэд нь дархан шавь болноо гэж зарлан тунхагласан байдаг тэгээд халх ойрадын дайн майн болоод 690 ээд онд чинь Галданбошгот Занабазар хоёр тэгээд өөрөө хариуцаж байсан дархадаас 500 өрх айлыг нүүлгээд тушаасан тэгээд өөрийнхөө ордон дотор нөгөө дархадуудыг оруулж ирсэн тэгээд заргаг дээлт, шормон гуталтай, урт хар сурган ганц зүүсэн онцгой тийм сонин яриатай хэсэг бүлэг хүмүүс энэ бүгд дарханууд тэгээд энэ богдын дарханууд дархан дархад гэдэг нэр ингээд үүсэж байгаан богдын дархан шавь Зөөлөнгийн хүрээ гэж маш том хүрээ 1200 ламтай 17 дуган дацантай яг энд суудаг байсан энд байж байгаад 37 38 оны хэлмэгдэлтээр ёстой юу ч үгүй арчигдсан байхгүй юу тэр хүрээ сүйдсэн тэр нь одоо энэ сургуулийн музейд байж байгаа үнэхээр тэрийг эвдэж дийлээгүй хоёр сангийн вопер байсан нэг нь одоо мөрөнгийн музейд байдаг нэгийг нь улсаас аваад явчихсан 17 дугантай богдын дархан шавь Зөөлөнгийн хүрээ гэдэг мундаг том хүрээ байсан яг дархадын одоо дархан шүү тэрнээс нь дархад гэдэг нэр гарчихсан байхгүй юу тэрнээс биш манай дархадын түүхэнд төмрийн дарх хийгээд байсан энэ дарьгангынхан шиг дархан тийм юм байгаагүй дархан гэдэг үгнээс л дархал гэдэг үг гарсан тэгээд энэ Хөхцэнхэр Алтай гэж нэрлэдэг байсан байхгүй юу энэ сарьдгийг тэгээд богд дархан шавиа болгоод хойд дархан шавиа болгоод халхуудын нутаг руу оруулсан халх манжуудыг хойш нь дархадын нутаг руу оруулдаг заавал зөвшөөрлийн бичиг худалдаа наймаа хийх гэсэн хүн зөвшөөрөл аваад цагаан бичигтэй тамга бичигтэй ингэж нэвтэрдэг тэгээд манж нар хайч харуул гэж байсан Цагаан-үүр Хатгалын урдуур одоо юу ужгаараа ингэж уруудаад тоомоор дайраад Баянзүрх хэсгээр хайч харуул суулгацан манж хойд тал бол богдын дархан шавийн нутаг хориг тэгээд манж нар Хоряти сарьдаг Хориод сарьдаг Хорьдол сарьдаг тэгээд яагаад их эзэн богд Чингис хааны алтан ургаас авхуулаад энэ Хөх цэнхэр сарьдгаас авхуулаад дархалж байсан бэ гэхээр одоо Улаан-уулд сүүлийн үед хулгайн малтлага маш их болсон 17 том булш ухагдлаа энд тэрийг шинжлэх ухааны академийн докторууд судалж үзлээ 17 булшнаас гарсан зүйл нь юу гэхээр Чингисийн алтан ургийн хаадын булш байсан тэгээд нөгөө нэг ваартай шар тос нөгөө асар том тоноод тавьсан алтан дөрөө дээл хөнжил булган хөнжилний алтан утастай хөнжил бүгд алтан ургийн хаадын тэгэхээр алтан ургийн хаадыг энд авчирч оршуулдаг байсан байхгүй юу Оросоор ярив Х1: тийм газар байхгүй юу одоо тэр газрыг юу гэдэг вэ гэхээр Соёо Саяа Хориг гэдэг байхгүй юу одоо энэ бол бүүр анхаарал татаад байгаан дөнгөж саяхан шинжлэх ухаанаар баахан докторууд ирээд судалгааны ажил хийгээд малтлага бүгдийг нь тоносон байсан 17 булш одоо хэдэн булш байгаан мэдэхгүй М1: тэгвэл тэр дархан шавь нэр томьёо уран дархнууд гэж Х1: дархан шавь одоо нөгөө хамгаалагдсан бүрэн эрхтэй дархан дархнууд Оросоор ярив Х1: тэр 1686 онд Загбардгын хүрэн бэлчирт дархан Далив ноён хутагтад Занабазар өөрөө хийсэн нандин Дарь эх бурхан юмын судар гээд судрыг өгсөн байдаг 1660 онд тэгэхэд энэ нутагт шарын шагшин гэж юм огт байхгүй бөөгийн шашинтай ердөө л бөө мөргөлтэй М1: гэхдээ заримдаа дархадчууд бөөгийн шашинтай Х1: тийн бөөгийн ёс жаягтай шашин гэхгүй бөө хөх тэнгэртээ залбирдаг М1: яаж болсон та тэр дархадууд лам шашинтай шар шашинтай Х1: яг 1668 онд өндөр гэгээн Занабазар тэр бурхан өгсөн тэр бурхан одоо Улаан-уул суманд Сэсэр гэдэг айлд байгаа Занабазарын хийц тэгээд 1668 оноос 1749 он хүртэл ердөө шарын шашин энэ нутагт анхны сүм хийд гэдэг юмыг 1-р бригадын Шанаа гэдэг газар анхны хийд байгуулсан байна энэ хийд нь явсаар явсаар байгаад дархад хүмүүсийг аваачиж богдын хүрээний асар том эрдэмтэй лам хүмүүс энд авчирч суулгаад ингэж байгаад дархад нутагт 1749 оноос эхэлсэн байна тэгээд гэтэл дархадууд бөөгийн ёс жаягаа хаяагүй одоо хүртэл хаяагүй бөөгөө бол тахиж залбирсаар л байна Chinbat.stories.dji.1.WAV 20:29 М1: тэр дархадын их ид шидтэй хүчтэй лам бөө байна уу Х1: байсаан М1: за ямар Х1: тэнд одоо бүр эрт цагт бол түүхэнд тэмдэглэгдээд үлдсэн Мэнд зайран, Хас зайран, Ноё зайран гэх мэтчилэн мундаг чадалтай тийм бөө М1: юу хийх чадвартай байсан Х1: тэд нар бол одоо хүн бүрийн ам дамжсан домог яриа байгаа ш дээ тэрүүгээр бол алдуул олдуул тийм юмыг олж илрүүлдэг бөө чинь дотроо 2 янз байгаа ш дээ харын бөө гэж тэд нар бол муухай зэрлэг хорлол хийнэ одоо хараал жатга тавина хоорондоо нэг нь энд байхад зэрэг бөөлөх юм бол хоорондоо алалцана хамгийн чадалтай зайран удган нь ард тал манжаг гэж байдаг ш дээ унжлага одоо өнөө дээлний бөө хувцас яг тэрний манжлаганы ард 1 ширхэг хар манжлага байдаг хэн ч зангидсан нь мэдэгддэггүй нэг хүний амь хорлоход тэр нь ингээд зангирч байдаг тэгээд яг хүнээ гол болгодог байсан М2: суга татаад Х1: суга татаад модны гол руу аваач гэдэг модны мөчир мөчрийн гол Оросоор ярив Х1: дархад улсуудыг ингэдэг цэцэнбилэгт дархадууд гэж одоо яруу найраг юмыг ингэж толгой холбож ярьдаг дархадууд ердөө захын хүнд нэг 4 мөрт дуусгахаар л одоо ч тэр нь байгаа энэ нь ямар учиртай юм гэхээр үздэг хардаг юм тухайн үед юу байсан гэхээр одоо бид нар концерт үзэж байна жүжиг үзэж байна кино үзэж байна тийм үү тухайн үеийн хүмсийн бөөгөө л үздэг бөө бөөлөх нөгөө бөөгөө бөө дотор юу байх уу бүжиг бий юу байгаа шүлэг яруу найраг байгаа юу байгаа хөгжим байгаа юу байгаа тэгэхлээр хөгжимдөнө дуулна бүжиглэнэ тийн ид шидийг үзүүлнэ маш гоё илбэ одоо нэг тийм цул бүлэг байхгүй юу урлагийн бүх юм бөө дотор явж байгаа бүжиг байгаа шүлэг байгаа дуу байгаа хөгжим байгаа М1: заримдаа бөө биш үлгэрчин байгаа байхгүй юм уу Х1: байна тэгэхдээ өшөө нэг юм нь зүг цаггүй бөөлдөггүй дээр үеийн улс яг од гариг тохиосон тэр үедээ сайн сайхныг ерөөж алиалж ингэж муу муухай өвчин зовлон янз бүрийн юм гарвал тэрнийгээ даган ган гачиг яана гарчих юм бол хур бороо хайрла тийм юмнаас одоо хамгаалж л гол голдоо том том зайрангууд том зайрангууд алгасдаггүй байдаг гэсэн шүү Оросоор ярив Х1: монгол болохоор эрэгтэйг нь зайран эмэгтэйг нь удган М1: чадвартай бөө байсан гэхдээ чадвартай лам дархад лам Х1: байсаан халзанаа хамба лам Моломдагва гэдэг мундаг Хасаа ловон гэж мэс засалч ёстой мундаг тухайн үед мэс засал үхсэн хүнийг амилуулж л байсан гэдэг оршуулчихсан байсан байхгүй юу Оросоор ярив Х1: хавар 3 сар гаргаад эмийн ургамлаа түүдэг байсан байгаа юм Хорьдол сарьдгаас яагаад гэхээр энд ургадаг ургамал хавар цасан дор ургаж л байдаг яг ургадаг ургадаг газар нь нөгөө нэг цасыг ингэж хуулж байгаад чухал чухал эм тариа допинг түүж авдаг байсан М1: лам уу Х1: лам тэгээд буцаад явж Оросоор ярив Х1: тэгээд тэндээсээ буцаж байсан хавар цастай байдаг ш дээ цасан дунд оршуулга явж байсан үхсэн хүн оршуулж байсан тэр үед чинь газар булдаггүй ил тавьчихдаг байсан монголчууд ил тавьдаг байгаа юм л даа тэгсэн хамт явсан зарц нь очъё энэ шарил дээр гэсэн очсон эмэгтэй хүн байсан давхар биетэй жирэмсэн хүн байсан хүн үхэж тэгэнгүүт л хамт явсан зарц нь яв Баянгол гэж энэ урд талд гол байдаг тэрүүнээс очоод ус аваад ир гээд лам ганцаараа үлдсэн тэгээд нөгөө банди залуу нь баянголоос ус хутгаад ирэхэд нь нөгөө нэг жирэмсэн хүүхнээ төрүүлээд тахан дээр тэвэрчихсэн байсан нөгөө үхсэн хүн нь төрчихсөн тэгэнгүүт л бүр Дагвасамбуу гэдэг хүн нэр нь ловон лам овог нь Хасаа Хасын Дагвасамбуу манай дархадууд Хасаа ловон гэж ловон гэж цол шүү дээ Хасаа ловон лам эмч тэгсэн яагаад юу болов гэсэн ярьсан байгаан лам энэ хүн үхээгүй байсан энэ хүн яаж мэдэв гэхэд цасан дээр цус дуссан байсан оршуулж явахад нь ил авч яваа ш дээ үхсэн хүнээс цус дусдаггүй гэнэ ээ тэр чинь зүрх тодорхой хэмжээнд ажиллаад байгаа байсан байхгүй юу тэгээд яасан бэ гэхээр зэрэг эхийнгээ хэвлийд байсан көүкэд эхийнгээ юуг атгачихсан тэгэхээр зэрэг гэдэс нь атгасан гараараа хатгачихсан байсныг тавиулчихсан Оросоор ярив Х1: тэр дээр үеийн мундаг тийм лам нар одоо ч гэсэн байгаа барьц авдаг янз бүрийн юм хийхдээ мөнгө төгрөг авч л байна тэрүүн шиг барьц өгдөг ядуу хүүхэн байсан болохоор тухайн үед бие барина гэж байсан юм байналээ биеэ барьсан ловон ламд өөрөөр хэлбэл өөрийгөө өгсөн тэгээд авгайгаа болгоод авсан нөгөө хүүхдээ эхийгээ алах гэж байсан хүүхдээ Баянзүрх рүү хүнд өргүүлсэн тэгээд тэр хүүхэнтэйгээ бол нэлээн олон жил амьдраад 38 онд тэр хүнийг барьж аваад одоо тэр урагшаа юунд аваачаад сүүлд суллагдаад бүр настай хүн болчихсон тэр ловон гуай буудаалаагүй 10 жилээр ял эдлээд гарсан гараад тийшээ нэг хэдэн жил амьдарсан тэгээд л алга болсон Оросоор ярив Chinbat.stories.dji.2.WAV 30:50 минут М1: чадвартай лам бөө хооронд ямар нэг их том тэмцээн байсан уу лам бөө Х1: ер нь хоёр биеэндээ үзэлцдэггүй байсан ш дээ зөрчилтэй ер нь одоо ч бараг тиймэрхүү ш дээ шарын шашны улсуудтай эрх мэдлийн зөрчил ч юм уу тухайн үед чадалтай улсууд бол ерөнхийдөө тэр хавиа бол эзэгнэчихдэг л байсан юм гэнэ лээ манай аавын маань аавын аав нь Лувсанцэрэн гэдэг хүн байсан гэж манай аав маань хэлдэг юм мундаг баян хүн лам хүн нэг талдаа лам я хийчдэг нөгөө Тува талдаа гарахаар бөө нартай ч үзчихдэг хар шарыг хослуулчихдаг тэгээд тэр хүн яадаг байсан бэ гэхээр их хөл бага хөл тэнгис тэр хавийг хардаг тэр хүний мэдэлд бүгд захирчихдаг тэр хавийг том хүчтэй улсууд нь тэгээд л тэр улсуууд чинь одоо Эвдэй гол, Хөгөө гол, Шаргийн гол, Жарай гол гол голдоо тийм том эзэдтэй тэд нар нь том том зайрангууд тэд нарын дургүйг хүргэвэл хоорондоо үзчихдэг одоо нэг нь ялагдаад ирвэл хувцасаа тайлаад л тэгэхэд нь түшээ гэж байдаг ш дээ хүчээр хувцсыг нь өмсүүлээд л хүчээр хэнгэргийг нь цохидог тэгэхгүй бол тэр ялагддаг түшээ гэдгийн учир нь тэр бөөлж байхад тэр бөөгийн хамаг амь нас бүгдийг хамгаалж байдаг тэр хүн хаашаа ч үсэрч хувцасаа тайлах л юм бол тэр хүн ялагдлаа тийм болохоор бөөгийн хувцаснууд битүү битүү хувцаснууд байдаг тэр байтугай цохиураа шиднэ тэгэхэд нь маш хурдан гарт нь бариулж хэнгэргийг нь өөрөө цохиж өгдөг өөрөөр хэлбэл тэр хүнийг өөр ертөнцөд нь авчирч өгдөг М2: хоорондын тэмцээн байсан уу Х1: байсаан бүр алалцаан байна бүр хоорондоо М2: ялагдсан нь хувцасаа тайлдаг Х1: яг тийм түшээ нь хувцсыг нь тайлуулахгүй барьж өгч байдаг ард нь зогсож байдаг хүн байдаг ш дээ М3: түшээ гээд яг тэр бөөгийн хажууд байдаг хүн бөөгийн туслах тэр хүн бөөгийн хувцас энтрээ тайлах юм хумаа алдвал бушуухан авч хувцсыг нь өмсгөөд Х1: хүчээр нөгөө хүнээ оруулж өгдөг нөгөө хиймэл амьсгаа хийдэг шиг зааринд ингэж хувцас амилуулж өгдөг М3: хэнгэргээ ингээд балбаж эхлэх юм бол буцаад ингээд онгод нь орно Х1: тэгээд дахиад цаашаа үзэлцэнэ гэсэн үг Оросоор ярив Х1: сүүлийн үеийн одоо бөө зайрангууд архи уугаад байнаа одоо архи уугаад л байна ш дээ энэ бас учиртай юм шиг байна дээр үеийн удган бөө нар бөөлөхдөө жижигхэн гэр байгаа ш дээ гэрийн өрхөө ингэж татаж байгаад битүү гэр дотор маш их харц тавьдаг тэгээд л ердөө хүн байхын аргагүй болдог тэнд тэгээд улсууд нь бүр сууж чадахаа байгаад хаяагаар ингэж хэвтэж нөгөө бөөгөө харна тэгтэл нөгөө бөө чинь хэнгэргээ нөгөө утаан дотор ороод л одоо согтдог мансуурдаг арцны хүчинд тэгээд л нөгөө утаан дотроо явж өгнө дөө согтоод байна аа тэр хүн мансуураад байна аа тэгээд л орой эхэлсэн бөө өглөө үүр цайх хүртэл хөлс нь гоожоод л тэгээд зун болж байхад л өрх татаад л шаравтар хушны мөчир гар арц орж ирдэг байсан гэж байгаан тоонаар цастай сүүлд хувьсгалын үед хүртэл энд нэг зайран бөөлөхдөө зэрэг намын дарга нар очоод гадаа хүн тавьж байсан гадаа хүн тооноор юм шидэж байна гэж бодоод хэн шидэх нь үү харж бай та нар хэн ч шидээгүй тэгсэн хэрнээ тоонаар цас дарчихсан орж ирээд байдаг тэгэхэд л гайхаж байсан байхгүй юу тагнуул тавьж байсан байхгүй юу М3: тэгээд бөөлөөд дуусаад гэрийн өрхөө татна ш дээ Х1: бөөлж байхдаа өрх татуулж байх М3: бөөлж байхад нь тооноор нь цастай арц мөчир орж ирдэг Х1: одоо бол архи ууна тэр үед харин тамхи татдаг байсан гашуун улаан тамхинд хажууд байгаа хүн нь тамхийг нь аваад өгөхөөр тамхийг нь татаад л тэгээд арцны утаанд ороод л тэгээд л одоо зүв зүгээр тэрнийг нэг ингээд л бөөлж хэнгэрэг рүү нь орчихдог гэж байгаа байхгүй юу тэгээд л нөгөө ахиж хийгээд л тийм айхтар идтэй шидтэй тийм улсууд байсан Оросоор ярив М3: бөөлж байгаад ингээд эргэхэд энд байгаа хүмүүсийн бугуйвч мугуйвч ингээд хэнгэрэгт нь орчихдог Оросоор ярив Х1: дархадуудын нэг аюултай юм нь ховс гэдэг айхтар юм хийдэг М3: ховс мэдэх үү хүний өөдөөс нь харснаа илбэдчихдэг ш дээ Х1: гиптнуз мөн сэтгэлээр нь татчихдаг одоо яг нэг ховсчин Баянзүрхийн айлд очсон байгаан тэгсэн хоёр ийм охин шоолж инээгээд л байхгүй юу дагаад маяглаад л байхгүй юу нэг ламд тэгэхдээр зэрэг тэнд байж байгаад за гайгүй ээ та хоёрыг гэж байгаад үснээс нь нэг ширхгийг л тэгээд л аваад явсан нөгөө хоёр охин араас нь хийж өгсөн нөгөө хоёр охин чинь ламаас салахаа байсан 2 3 даваа давж байгаад за одоо битгий та нар хүн шоолж доромжилж байгаарай гээд за одоо тавьлаа одоо харихты гэсэн орилоод гүйж байсан гэж байгаа ш дээ аймар байгаа дээ М3: Анья үс авъя М1: үгүй ээ Х1: нэг ширхэг үс шоолсон байхгүй юу энэ юу вэ энтр гээд тэгээд дургүй нь хүрсэн байхгүй юу тэгэхээр нь үснээс аваад ховсдоод нөгөө хоёр охин явган араас нь дагаад салахаа байсан айлаас үхэр худалдаж аваад хайнаг тэгэхээр нь буцаад гэр рүүгээ явчих нь даа тэгэхээр нь сүүлнээс нь тастаж аваад ховсдоход эзнээ дагаад салахаа байжихсан хаана л явна дагаж л байдаг тийм аймар ховсчин байсан Оросоор ярив Х1: нэг тийм айхтар ховсчин улсууд байсан нөгөөдүүл нь тийм айхтар зөнч улсууд байсан зарим нь болохоор дал тавьдаг одоо хонины дал байна хонины далаар бол аюултай тийм мэргэ хийдэг хонины дал шатаагаад тэрнийгээ харж байгаад шууд хэлчихдэг М2: мэргэ Х1: тийн мэргэ дал тавиад та ч болохоо байсан байна насны тоо гүйцчихсэн байна одоо бараг өдөр сараар нь хэлж өгдөг та үхрийн эвэрт үхэх юм байна М3: үхэхдээ чи үхрийн эвэрт үхэх юм байна мөргүүлж өгөх нь ээ Х1: үхрийн эвэрт л алуулахаар болчлоо Оросоор ярив Chinbat.stories.dji.2.WAV 10:51 Х1: ёстой тийм юм байхгүй үхрийн эвэрт үхнэ гэж байхгүй тэгсэн тэр чинь баян хүн байхгүй юу пүнзэн дээрээсээ унаад үхсэн тэгсэн яав гэсэн хөөргөөрөө чихээ ухаж байгаад чихрүүгээ гатгасан тэгсэн хөөргөний гаанс үхрийн эврээр хийсэн байсан тэгсэн нөгөөх нь үхрийн эвэр байсан байхгүй юу Оросоор ярив Х1: тэр нөгөө байшингийн дээвэр дээр сууж байгаад залхуу нь хүрнэ ш дээ тэгээд эврээр хийсэн хөөрөгний гозгороороо хатгаад унаад үхсэн Оросоор ярив Х1: анд их явна ер нь ан аваар их амьдардаг улс одоо ойн иргэд чинь голцуу нум сум харвадаг буу гэж сүүлд гарч ирсэн одоо манжийн үед гарч ирсэн гэж ярьдаг цахиур бууг тэрнээс өмнө хавчаахай гээд нум сум хавхаар их алдаг байсан сааль гээд нэг юм байдаг одоо хүртэл хэрэглээд байгаа аймар том модыг төмөр ингэж тавиад жим дээр ингээд тавьчихдаг нарийн сураар татаад тэр жимээр гарч яваад хөлд нь хүрэнгүүт нөгөө сааль харваж алдаг байхгүй юу тэгэхдээ манай энд чинь одоо хүртэл байсан тийм болохоор хамаагүй жимээр явж болдоггүй одоо бол тэгэхдээ сааль ховордсон л доо дээр үед бол гөрөөсний жим зам дээр одоо ингээд мод жижиглээд нум сум шиг хөвчлөөд том тавьчихна тэр суранд нь хөл нь хүрэнгүүт шап гээд харваад тэгж агнадаг тэгээд загасаар бас хоол хийнэ дархадын цагаан загас чинь одоо Петр хааны зоогийн ширээн дээр явж байсан загас шүү дээ зөвхөн манай дархадад Оросоор ярив Х1: хоёр нөхөр агнаж явсан байгаан бас хээр хоёулаа мундаг дал тавьдаг нэг нь явж явж ирэхэд нэг нь царай муутай бараг уйлсан сууж байсан за яасан гэсэн би одоо ингээд юманд идүүлэх болчлоо миний өрөөсөн тал алга болчихлоо одоо ингээд ийм тал байхгүй одоо би одоо ингээд гэртээ ч харьж чадахгүй юм л намайг идэх болчлоо баавага маавага юу байдгийн тийм аймар дал хардаг байсан тэгсэн нөгөөх нь ингээд харсан өө чи дээлээ сугалдаргалаад дал тавьчихсан байна гэж хэлсэн гэж байгаан нөгөө дээлээ тайлаад халуунд дал тавихдаа тэгээд дал тавихдаа бүтэн хувцасаа өмсөж байгаад тавьдаг тэгсэн өө тийм байна гэсэн гэдэг Оросоор ярив Х1: дээлийн өрөөснөө өөрөө тайлчихсан байхгүй юу тэгтэл тэр цээжин хэсэг нь тал гарчихсан М1: тэр ан хийж байсан уу гөрөөсний дал уу Х1: ан хийж байсан үгүй хонины дал ан хийж байгаад гал дээр ирээд нэгнээ хүлээж байхдаа дал тавьж байсан хонины дал хонины дал дотор баруун дал бүр их мэргэн гэж ярьдаг энэ талын дал өшөө мэргэн байдаг гэж ярьдаг Оросоор ярив М1: тэгвэл яах гэж тэр далан юм хийж байсан юу болсон Х1: саяын тэр дал тавихыг уу М3: хонины далаар мэргэ хийж байсан нэг нь эзгүй анд явчихсан нөгөөдөх нь түрүүлж ирээд өөрийгөө мэргэлэх гээд дал тавьсан хувцасаа ингээд тал болгочихсон би одоо амьтанд идүүлээд үхэхнээ миний биений тал байхгүй нөгөө найз нь ирэнгүүт гэтэл нөгөөх нь гайхаад бас дал тавиад мэргэлэхэд юунд ингээд байгаан гэхэд Х1: далыг нь хараад өө чи дээлээ сугалдаргалаад тэгээд харсан байна энэ хар Оросоор ярив Х1: одоо далыг ингээд бүтэн тавьдаг байхгүй юу нөгөө чинь ингээд дал тал нь байхгүй болохоор чинь хаая одоо тал алга болж тэгээд хүнийг чи одоо хоньтой байлаа тэ өөрийгөө үзүүлэхийн тулд хүн өөрийнхөө хонины далыг аваачаад тал тавьдаг за намайг үзээд өгдөө гэж хэлдэг байхгүй юу тэхдэнэ нөгөө далы нь харж байгаад л за одоо тэгнэ ингэнэ тийм ийм байна бүгдийг нь хэлдэг тэнгүүт нь өөрийнх нь хонины далыг нь хулгайлж аваад өөрт нь аваачаж өгөөд за энэ далыг харж өгдөө гэсэн байна тэгсэн харж харж ядуу зүдүү амьдралтай таван хөүтэй хоёр нохойтой хуц хар хог гээд шидчихсэн өөрийг нь аан тийн санаа муутай заяа доройтой өөрөө байхгүй юу тэр М1: хэн энийг хэлэх үү М3: одоо дал тавьдаг хүнд Илья дал тавинаа би мэргэлүүлэхийн тулд өөрийнхөө хонио алаад энэ баруун далаа аваачиж үзэж өгөөч тэгээд тэр хүн үзээд надыг хэлж өгнө ш дээ тэгэнгүүт би Ильяг бодно ш дээ Ильягийн хониноос нэгийг хулгайлж далыг нь аваачиж Ильяад үзүүлнэ ш дээ май Илья үзэж байснаа хуцаад бай гээд хаяна Оросоор ярив Х1: тийм тийм мундаг сайхан улсууд байдаг байсан юмөө М1: ан хийсний өмнө ер нь хүмүүс тэр ямар нэгэн чулуу 41 чулуу Х1: аан тийн 41 чулуу гаргадаг М1: 41 эсвэл 49 М3: 49 гэж байхгүй Х1: 41 гэж байх 49 гэж ёстой мэдэхгүй М1: янз бүрийн голоос авсан Х1: тийн 41 голын чулуунаас нэг нэгийг аваад одоо ч хийж байгаашд халх нар ч бас хийж байгаа Chinbat.stories.dji.2.WAV 20:11 Оросоор ярив М2: суурин хотод байгаа чулуу мэргэд хэрэглэдэг үү Х1: тэрийг бол ёстой мэдэхгүй М2: сойр шувууны ходоод бас чулуу байдаг Х1: тэрийг бол би бол мэдэхгүй юм байна сойр шувуу бий гэхдээ би тэрийг мэдэхгүй 41 голын чулуунаас л авч мэргэ хийдэг гэж мэдэх Оросоор ярив Х1: манай улсууд дээр үед хэлдэг байхгүй юу одоо нэгдэл гэж байгаа нэгдлийн хонь ихэнх мал чинь нэгдэлд байлаа ш дээ нэгдлийн дарга өөрчлөгдөх бүр хонины дал өөрчлөгддөг байсан гэж даргаа дагаж одоо ч тийм яриа яваад л байдаг ш дээ ер нь шумын засаг дарга өөрчлөгдөнө ердөө л хонины дал бол хэлээд л байхгүй хонины дал бол агуу мэргэн ш дээ манай аав тэгдэг байсан нэгдлийн даргаа дагаж хонины дал өөрчлөгддөг тэр дарга ямар дарга вэ гэдгийг нэгдлийн хонийг хараад л мэдчихдэг тийм аймар байсан М1: тэр янз бүрийн аман аялгууны номонд ийм юм байгаа дархад биеийн төлөөний үгс төлөөний нэр халхаар жоохон өөр та жишээ халхаар миний ном дархадаар яах Х1: мэнэ ном и байхгүй М1: энэ Х1: Дорж Батэг М1: Батын оронд би Бат биш гэхдээ би байна Дорж халхаар намайг Х1: Дорж Батат түлхөөр өгсөн М3: халхаар бол надад түлхүүр өглөө гэж хэлэх юм байна ш дээ М2: Бат биш би хэрэглэх ёстой Х1: Дорж надад түлхөөр өгсөн М3: дархадаар ингэж хэлэх гээд байна Дорж надад гэдэг юм уу маньд гэдэг юм уу газар газар өөр дархадаар тэгж хэл Х1: Дорж над төлхөөр өглээ над л гэнэ надад биш над М1: ийм намайг Х1: намэг нам ай биш намэг М1: энд маар Х1: Дорж надаар захиа бичөөлнэ М1: энэ надаас Х1: Дорж энэ номыг надаас авсан М1: надаас уу дархадаар Х1: Дорж энэ номыг биш номэг надаас авсан М1: та энийг бүтэн дархадаар уншиж чадах уу Х1: Дорж надтэ ирсэн Дорж над руу явна М1: тэрний оронд чи байвал яах уу би чи Х1: Доржийг би харсан гэх юм уу аан Доржийг чи хараюуч М3: чиний ном Х1: одоо харсан уу гэнээ харааюуч л гэнэ харсан уу гэж байгаан М2: тэгээд Батын оронд чи байвал тэгээд яах уу чи гэдэг үг чи гэдэг үг оруулна уу энэ дээр үг дээр Х1: өө Батыг чи харааюуч л гэнэ Х2: Бат гэдгийн оронд чи гэдэг үг оруулна Х1: харсан Батыг би харсанб харсан би гэвэл харсанб харсан чи гэвэл харсанч Батыг чи харсанч чи нь урдаа орсон Батыг би харсанб өи харсан чи харсан бол Батыг чи харсанч чи гээ ард нь хийчихээд л байна л даа харсанч харсан ч М1: тэд нар байвал бид нар байвал Х1: ма нар харсанб бид ма нар харсанб бид бүгдээрээ М1: та нар Х1: та нар гэдэг чинь ма нар яг адилхан Х2: ма нар чинь бид нар ш дээ Х1: харин тийн та нар бид нар М2: та нар харсан та Х1: ма нар харсан та ма нар харсан бид М2: та нар харсан та Х1: та нар харсан та олон тоон дээр аан нэг хүн дээр чи харсанча нэг хүн дээр М1: би харна Х1: би харсанб М1: би харна эсвэл би харж байнаб Х1: би харж байна үү би одоо энийг харж байна үү чамайг бас харж байна үү бид хоёр энийг харсан үү та М1: хар байнаб энэ асуулт уу эсвэл Х1: настай хүнийг харж байнүүт энэ хүний гхарж байнүүт залуу хүнийг энэ жоохон охиныг харж байнаүүч байнүүт та байнүүч чи настай хүнийг болохоор сайн байнүүт сайн явж байнүүт жоохон сайн байнүүч ирж байнүүч та над цай өгч байнүүт жоохон өгч байнүүч ч чи т Оросоор ярив Х1: залуу хүнийг сайн байнүүч настай хүнийг сайн байнүүт Оросоор ярив М2: аан би тэр хүнийг харж байнамб Х1: байнүү М2: би тэр хүнийг харж байнүү Х1: байна уу биш байнүү байна үү энэ хүнийг би харж байна үү залуу хүүхдээс асуувал чи энэ хүнийг харж байнүүч настай хүнийг та үүнийг харж байнүүт Оросоор ярив Х1: бага настай хүнийг өгөэч настай хүнийг өгөэт Оросоор ярив М2: та хоёр өгөөт өгөөч яаж хэлэх вэ хоёр хүн байна Chinbat.stories.dji.3.WAV 30:50 минут М2: цөөн хүн байвал яах уу Х1: өгч байгаат олон тоон дээр та нар над өгч байгаат залуу хүүхдийг өгч байгаач өгч байгаат наад юмаа өгч байгаат хүүхдийг болохоор өгцгөөгөөч өхөөрдэнэ өгч байгаагтэ өхөөрдэж хайрлаж байгаа за миний ач наадхаа өгч байгаагтэ зандрах юм бол өгч байгаач өгч байгаагратэ одоо тэгээд ард нь өгч байгаагтэ өгөөрэтэ гуйж байна өгөөчдэй аваарайдай дай орж байна М1: тэр хоёр хүн байвал энэ адилхан Х1: адилхан М1: 2 3 4 Х1: адилхан өгч байгаатэ М1: танайд тэгээд манихан байна уу Х1: байна тэр хоёр маань явж байна аа М3: үгүй ээ одоо хоёулаа явж байна Х1: оо бид хоёр явж байна үгүйээ бид хоёр бид байна гэж Б-гээр хэлэхгүй В-гээр вид байна вид М1: маанар вид Х1: маанар олуулаа маанар байж л байна М1: маанарын ном чадах уу Х1: Батын ном Доржийн ном Бат маанарын ном байна энэ М1: Бат маанар Х1: маанарын олон тоо энэ ном Бат маанарын ном байна маанар М3: манийн ном гэж болохгүй юу М1: тэр миний ном Х1: энэ миний ном М1: Дорж маанарыг харсан Х1: аан Дорж маанарыг харчихсан Дорж маанарыг харсан харсанмб бол би өөрөө болчихно Дорж биднийг харсан М1: маанар Х1: маанарт олон тоон дээр хэлж байгаа маанарт түлхүүр өгсөн М1: захиа бичүүлсэн Х1: бичүүлсэн Дорж маанараар захиа бичүүлсэн М1: Дорж маанартай Х1: Дорж маанартай ирэвээ надтай ирэвээ одоо энэ хүний нэр нь Оюунчимэг Оюунчимэг маанартай ирэвээ маанартай гэвэл бид нартай болчихно одоо Оюунчимэг надтай ирэвээ бид хоёр хуёулаа ирсэн юм чинь одоо бид нар ингээд хамт байсан Оюунчимэг маанартай ирэвээ М1: маанарлуу Х1: маанарлуу энийг ч маанар гэж хэлэхгүй ээ Дорж бид нэрлүү ирэвээ маанарыг энэ дээр хэрэглэхгүй Дорж маанарлуу ирсэн гэж бас болно гэхдээ Дорж бид нэрлүү ирэвээ гэнэ М2: маанар луу Х1: болно олуулаа М3: маанарлуу гэвэл юу цаг дээр болчихно ш дээ Х1: үгүй ээ тэхгүй М3: тэр ирнэ гэсээн Х1: маанарлуу ирнэ гэсэн болно маанарлуу ирлээ ирэвээ л гэдэг ирэхийг аан маанарыг ирэх үү гэвээ Оросоор ярив Х1: одоо ирээдүй цагт хэлэхийг Дорж маанарлуу ирэв гэвээ М1: маанараас гэж хэлж болох уу Х1: чи маанараас энэ гар утсыг авбача настай хүн авбата М2: тэгээд энэ Дорж чамайг харсан Бат чи байвал яаж хэлэх үү Х1: Дорж намайг харсан М1: намайг биш чамайг харвал Х1: харсан гэхгүй ш дээ Дорж чамайг хараваа М1: чиний ном Х1: танаа ном чиний биш чэнээ ном манай ном танай ээж М1: чамд дархадаар Дорж чамд түлхүүр өгсөн Х1: энийг болохоор Дорж чамд түлхүүр өгсөн ай ай бол хамгийн их орсон өгсөн ай байнүү байкүе ай бол маш хэрэгтэй ялангуяа дуунд бол хамгийн хэрэгтэй дууны аянд ай өгсөн ай байкүай зөөлхөн хэлээд байкүай М1: Дорж чамаар захиа бичүүлнэ Х1: захиай ай гэдэг бол хамгийн чухал захиай М1: чамаас авсан Х1: Дорж чамаас захиай авсан М1: чамтай явсан Х1: чамруу Оросоор ярив М1: та таны ном байсан бэ таныг танд Х1: таныг танд М1: танаар Chinbat.stories.dji.3.WAV 10:10 Х1: танаар М1: танаас Х1: танаас М1: тантай Х1: тантай гэхдээ энэ чинь аялга аймар их байна ш дээ одоо Дорж танаар нэг юм явуулсан байвал ингээл ингээл явна жинхэнэ аялга нь танаар тэгвэй ингэвэй энэ таны тэр ном биш үү ингэж л ярина Батын ном гэх нь энэ тан Батын ном юм биш үү энэ Батын ном гэж хэлж байгаан дархадаар энэ Батын ном энэ тан Батын ном байнаа нэр хэн билээ М1: Анья Х1: энэ охин ая тус байнаа аялгаараа энэ хүнийг настай энэ тан анагустай юм биш үү аялга бол ондоо М2: энэ юу вэ Х1: энэ тан танай утас байнаа энэ цай тан ямар халуун байнаа дандаа тан гэнэ энэ цай тан ямар халуун юм дандаа тан гэдэг энэ чихэр тан яасан зөөлөн юм энэ чихэр тан М1: энэ чихэр тан халхаар Х1: халхаар бас чихэр тань гэнэ энэ сүү тан гоё сүү байнаа ингэж л ярина дандаа таныг заавал оруулдаг байхгүй юу энэ кофе тан гээд аялга нь юмдаа аялга үг нь М1: та тан танруу Х1: танруу явна ингэж бол ердөө ярихгүй л дээ М1: тэр энэ ялгаатай юу Х1: ялгаагүй ээ энэ болохоор яг халхаар Дорж тан руу явна гэвээ танруу явж байна явна гэж тэгж хатуу хэлэхгүй М1: дархад аялгуунд ийм тийм энэ тэр байна за юу энэ тэр ялгаатай ялгаа байна уу М2: энэ тэр гэдэг үг ямар ялгаатай юу Х1: тэр цүнк байна холд ч гэдгээ тэр гээд ойр одоо ингэж байгаа энэ байшин байна яасан өндөр юм тэр байсан М2: эд нар тэд нар хэлэх үү Х1: бид нэр гэнэ эд нэр нэр нар гэхгүй эд нэр тэд нэр ямар ялгаатай эд нэр тан эд нэр чин залуу үе болчихно эд нэр та ахмад олонд хүндэтгэлийн үг Оросоор ярив М2: эд нэр тэд нэр хооронд ямар ялгаа байна Х1: ялгаа байгаадаа эд нэр энд байгаа улсуудаа хэлээд байгаа хол тэд нэр одоо юу хийгээд байна тэд нэр эд нэр одоо ямар улсууд эд нэр гэхгүй ш дээ тэд нэр гэнэ тээр тэнд энэ хажууд эд нэр юу хийж байна эд нэр тэд нэр юу гэж хэлж байгаан Ороосоор ярив М2: тэгээд халхаар эд нэр бид нэр найз нар энэ хүн манай найз биш дархад аялгуугаар яаж хэлэх вэ эд нэр бид нэр бүгдээрээ найз нар тэр хүн манай найз биш М1: бид бүгдээрээ найз байна гэхдээ ийм нэг манай найз Х1: манаруул найзууд вид энэ бол харин вид нэрийн найзууд биш маанар бол найзууд вид М1: бид бүгдээрээ кино руу явна гэхдээ чи явахгүй Х1: вид нар кинонд явлаа чи бол явахгүй М1: бид маанар Х1: үгүй маанар биднүүс хинонд явлаа вид кино гэхгүй хино чи битгий яваарай М2: тэгээд халхаар Х1: бид нар кинонд явлаа чи битгий яваарай тэхэл биш үү М2: бид бүгдээрээ кинонд явна гэж болох уу бид бүгдээрээ тантай хамт кинонд явна Х1: өө бүгдээрээ хамт хинонд явцгаая М1: дархадаар Х1: биднүүс бүгдээрээ хамт Оросоор ярив Х1: маанарууд кинонд явна гэхгүй Оросоор ярив Х1: маанар биш маанар хинонд явлаавид гэж болно маанар биднүүс маанар хинонд явлаавид чи үлдээрэй Оросоор ярив Х1: биднүүс маанар М2: биднүүс маанар ямар ялгаатай Х1: ялгаа нэх байхгүй цаад утга нь М2: биднүүс маанар Оросоор ярив М2: биднүүс хоёр гэж болох уу Оросоор ярив М2: тэгээд бид нар тэр хүний найз нар би манай найз биш яаж дархад аялгуугаар хэлэх вэ би түүнтэй найз нар чи манай найз биш Х1: биднүүс энэ хүнтэй найз нар чи бол миний найз биш байнача биднүүс энэ хүнтэй найзууд чи бид нарын найз биш байнача биднүүс энэ хүнтэй найзууд чи бид нарын найз биш байнача Chinbat.stories.dji.3.WAV 20:12 Оросоор ярив М2: би чамтай найзлана тэр хүн манай найз биш тэр хүн манай найз биш аялгуугаар яах уу Х1: би чамтай найзба тэр хүн бол миний найз биш байна би чамтай найз байнаба маанар чамтай найз байнаб тэр хүн бид нарын найз биш байна М2: аан биднүүс чамтай найз нар Х1: биднүүс чиний найз нар байнаб уу даа тэр хүн бол бид нарын найз биш байна Оросоор ярив М2: тэр хүн биднүүсийн найз биш Х1: биш биднүүсийн найз биш тэр хүн бол маанарын найз биш М2: биднүүс чамтай найз нар Х1: маанар чамтай найз байна уу даа бид нар чамтай найз байна уу даа М2: би чи та бид нар бүгд найзууд тэгээд аялгуугаар Х1: өө та чи би бид нар ингээд бүгдээрээ найзууд биднүүс би та чи маанар найзууд маанар биднүүс яг адил бид нар маанар одоо тэгэх үү дээ одоо энэ хүний найзууд биднүүс одоо энэ хүний найзууд байна уу даа бид нар маанар Оросоор ярив Х1: маанар гэдэг маань бид гэсэн утгатай бид бүгд М2: бид нар хэлэх үү хэлэхгүй юу бид нар эсвэл ганц биднүүс Х1: биднүүс бид нар гэж хэлэхгүй М1: биднүүсийн ном М2: тэгээд биднүүсийн Бат 3 ном Х1: энд маанарын ном биднүүсийн ном тэхдээ ганц ийм юмыг маанарын ном энэ чихэр байнаа маанарын ном байна энэ биднүүсийн яг адилхан биднүүсийн чихэр М2: тэгээд биднүүс Бат хооронд яах уу Х1: маанар харсанбид биднүүс харсанбид М2: Дорж биднүүсийг харсан Х1: Дорж маанарыг харсан Дорж бид нэрийг харсан биднүүсийг харсан ч гэж болно ер нь бол Дорж бид нарыг харсан М2: бид нарыг харсан Х1: Доржид биднүүс түлхүүр өгсөн гэж хэлэхгүй өгсөнбид аялга нь өгсөнбид би чамд түлхүүр өгсөнб алга болгочихсон байхгүй юу Дорж бид нэрт Оросоор ярив М2: тэгээд Батын оронд бид нэр тэгээд яах уу Х1: Дорж бид нэрээр захиа бичүүлсэн Дорж биднүүсээр захиа бичүүлсэн бичүүлэвай тэр аялга байна М2: Дорж энэ номыг Х1: Дорж энэ номыг биднүүсээс авсан энэ үгний ард Дорж биднүүсээс авсанай аа заавал хэлнэ аялга нь Дорж бид нарт өгсөн М2: бид нар руу ирсэн Х1: бид нэр рүү ирэвээ биднүүс рүү ирэв ээ М2: аан энд Х1: ирэвээ М2: Баттай оронд Х1: Баттай ирсэн Дорж биднүүст ирсэн гэх юм уу Дорж биднүүст ирсэн Дорж маанарт ирэв ээ Оросоор ярив М2: тэд нар эдлаад гэж болох уу энэ төлөөний үг дуулсан уу Х1: тэднүүс М2: эдлаад сонсоогүй юу Х1: биднүүс тэднүүс тэднүүс бид нар ирж явнаа тэд бид рүү ирлээ гэхээр тэд нар явнаа М2: тэгээд тэднүүс Бат оронд юу гэж хэлэх үү Х1: энэ тэднүүсийн ном М2: Дорж тэднүүс харсан Х1: тэд нарыг тэднүүсийг харсан Дорж тэд нарыг харсан М2: тэгээд цаашаа түлхүүр өгсөн Х1: Дорж түлхүүр тэднүүст өгсөн тэд нарт түлхүүр өгсөн тэхдээ өгсөн гэж хэлэхгүй Дорж тэд нарт түлхүүр өгбэ заавал тэгээд Дорж тэднүүсээр захиа бичүүлбэ Дорж энэ номнуудыг тэднүүсээс авсан тэд нараас авсан М2: тэгээд цаашаа Дорж Баттай ирсэн тэгээд Дорж хэнтэй ирсэн Х1: Дорж тэд нэртэй ирэбэ ялгаагүй Дорж тэднүүстэй явж байнаба Дорж тэднүүс рүү явбай тэд рүү тэднүүс болно Chinbat.stories.dji.4.WAV 30:50 минут Х1: тэд нэр тэднүүс рүү тэд нэр лүү лүү рүү М4: тэднүү рүү бид нэр үү Х1: тийн биднүүс рүү Оросоор ярив М2: та энэ далай ээжийн гарлын тухай аль нэг домог бий юу Х1: бичиж авсан бичээс таван хар ямаатай тарчиг ядуу эмгэн тал хээрд амьдардаг байлээ гэж М2: дархадаар ярьж болох уу дархад аялгуугаар яриарай Х1: за хөвсгөл далайн домог нь болхаар дээр үед таван хар ямаатай тарчаан э амьдарч байна гэлээ талаас нэг худаг олсон юм гэсэн тэгээд тэр таглаатай худгаасаа таван ямаагаа услаад амьдардаг байсан нэг өдөр хөүхэд амьтан маань ядарсан ч юм билүү зүдэрсэн ч юм билүү халуун наранд зовж шатсанч юм билүү гээд нөгөө таглаатай худгийнхаа тагийг таглахыг мартсан явсан ар мөрт нь нөгөө худгаас нь ус дэлбэрээд нөгаа нэг их тал тэр чигээр нь усаар дүүрээд нөгаа эмгэн яая гэж болохоо байгаад балраад байж байтал нэг айхтар сайн баатар эр гарч ирээд тэ тэгээд баатар эр хажуу талд нь байсан нэг өндөр уулын оройг сэлмээрээ тас цавчиж аваад нөгөө худгийн оройг уулын оройгаар таглачихсан гэдэг тэгээд тэр цагаас хойш хажууд нь байдаг уул одоо тэрийг манай дархадууд Урандөш уул гэж нэрлэнэ аан тэр далайн голд байгаа Модон хүй гэдэг Урандөш уулын орой худгайн ам тагласан чулуу тийм домогтой байдгын Оросоор ярив М1: та ийм тийрэнгийн сүнсний тухай мэдэх үү Х1: тийрэн гэж чөтгөр Оросоор ярив М1: шатар тоглодог сүнс бол тийрэн М2: тийрэн тухай Х1: ёстой мэдэхгүй М1: хүн гөрөөсний тухай Х1: хүн гөрөөс за нэг ийм юм байдгын явж байдын манай дархадад хүн гөрөөсний тухай энэ бол саяхан хүртэл байсан Бадагшаа Бадагшоо ч гэдэг энэ болуул ийм жижигхэн хүн үстэй тэгээд энэ тайгаар уулаар тун ховор байдаг одоо бол нэг их мэдэгдэхгүй Оросоор ярив Х1: хөүхэд хулгай хийдэг нялх хүүхэд байх юм бол хулгайлдаг тэгээд аргамжсан морь зорыг тавьчихна тэгээд аргамжсан морьдыг мис байдаг ш дээ жимс жимсээр ингээд морьдыг аргамжааг тайлдаг манай энд Бадагшаан л гэдэг юм даа манай энд дээр үед хөүхдийг нь хулнайлж байсан гэдэг одаагаас олон жилийн өмнө энэ Тува иргэдийн Цаатангуудын манай энэ Аги гэж одоо Агийн тайга гэж одоо ийшээ Дулаан, Цагаан Аги гэж одоо хилийн наад талд тэрүүгээр бол их байдаг байсан зарим тэр Бадагшааныг Авилан гэдэг байхгүй юу Албин чөтгөр гэж ярьдаг шиг Авилан айхтар тэр бас Авилантай ам Бэлэнти уул гээд тэр уул руу орохыг хорьчихдог байхгүй юу Авилантай тэнд бол тийм Бадагшаа байдаг хорлонтой одоо зарим Авилантай агуй гэж цээрлэдэг манай энэ дархадууд чинь бас нэг цээрлэсэн юмдаа их цээрлэдэг улсууд тэгж хамаагүй юманд нэг л болохгүй л гэсэн бол болохгүй Оросоор ярив Х1: одоо та мал хар нь дутаад л хүөхнд багачуул нь нураад л байвал танд энэ газар зохихгүй байнаа нүү л гэвэл тэр нутгаа хаяад л нутаг сольж л орхино өөр газар тийм дээр үеийн ёс заншил сүсэг бишрэлтэй нэг л юмыг хүндэтгэвэл нөгөө хүндэтгэсэн шигээ хүндэтгэдэг нэг л муу юм болох л юм бол хаяад л явдаг саяхан болтол байсан настай улсуудад хүндэлдэг Оросоор ярив М2: дархад хүмүүс их олон цээр бий тэ аль нэг нэрийн цээр бий юу хэцүү нэрт гэж юу вэ Х1: тэр байнаа одоо би гэхдээ миний жинхэнэ нэр нь Чинбат намайг бол Батсүх гэнэ одоо гадаа байгаа хүн бол намайг Батсүх гэнэ аан паспортон дээр нь болохоор минийх Чинбат Оросоор ярив Х1: ингэдэг л байсан байгаан би багадаа их ороонхой хөүхэд байсан гэж байгаан би муудаад л хүнд үзүүлсэн нэрээ сольчих оо нэрээ соль нэр нь хатуудаад байна нэрээ сольчих гэхэд нь манай аав Батсүх гэж байсан Чинбат гэдэг нэр бол бага байхад нь тохирохгүй хатуу жижигхэн байхад нь одоо энэ манай ард түмэн зон гэдэг байхгүй юу энэ зонгууд нэр болохоор Батсүх аан паспорт болохоор Чинбат яг энүүн шиг ороомтгой өвчин мөвчин тусаад байгаа хөүхэдийн нэрийг сольчихдог тийн аль эсвэл нөгөө нэг төрөл саданг нь нас барсан хүний нэртэй байвал тэрийг хэцүү нэрт гэдэг байхгүй юу Оросоор ярив Chinbat.stories.dji.4.WAV 10:00 Х1: жишээлбэл миний аавын аавтай адил нэртэй байлаа жишээлбэл миний хүү Дондог нэртэй байхад миний аавын аав Дондог нэртэй байвал нэрлэж болохгүй тэр Дондог гэдэг өвөөг нэрлэхгүйн тулд хэцүү нэрт М2: хэн хэцүү нэрт Х1: жижиг хөүхэд бурхан болсон хүнээ төрөл садангийн хүнээ адил нэртэй байвал Дондог дүүтэй Дондог Дондог гээд байхгүй хэцүү нэрт М2: тэр жижиг хүүхдийг хандаж хэцүү нэрт гэнэ тийм үү Х1: үгүй ээ төрөл садан дотроо л тэгдэг өөр хүн бол Дондогаараа л явдгаараа явна М2: нэг бурхан болсон Дондог байсан тэ нэг жижиг хөүхэд Дондог Х1: тэхдээ тэр бурхан болсон Дондог нь болохоороо өөрийнх нь төрлийн хүн байвал хамаагүй Дондог байвал Дондогаараа л байна төрөл садан ах дүүсээрээ байвал хэцүү нэрт Оросоор ярив М2: төрөл садан тэр жижиг хүүхдийг хэцүү нэрт гэнэ Оросоор ярив М2: бэр эмэгтэй хүн байвал тэр аль нэг цээр нэрийн цээр бий юу М1: жишээ нь тэр түүний нөхрийн аав ээж тэр бэр яах гэж тэр аавын аав М2: хадам эхийн хадам эцгийн нэртэй цээр биш үү Х1: цээр цээр тэр хэцүү нэрт ах дүү нар л тэгж хэлнэ ш дээ өөр хүн болдоггүй ах дүү нар дотроо гэхдээ адил нэртэй амьд байгаа хүн бол хамаагүй бурхан болсон хүнтэй нь адил нэртэй байвал хэцүү нэрт гэдэг байхгүй юу Оросоор ярив Х1: өнгөрсөн бурхан болцон хүний нэрийг ердөө хэлдэггүй ш дээ айхтар цээрлэнэ М1: таны нэр Батсүх байвал танай бэр ямар нэг газар тэр сүх гэж болох уу Х1: болно адил нэрт байвал Амидай одоо би Батсүх байхад өөр нэг Батсүх нэртэй байвал амидай бид хоёр М2: танай найз чинь Батсүх байвал бас амидай Оросоор ярив М2: зарим нутагт ийм домог сонсоно нэг мэргэн бэр байсан та тэр нэг чоно хонь идэж байгааг үзсэн тэр бэр тэгээд түүний айл буцаад энэ чоны хонины тухай ярих ёстой байсан харин энэ чоно хонь хоёр түүний хамаатан адилхан нэр байсан тийм учраас тэр хүүхэн энэ нэрийг ярьж чадахгүй цээр байсан тийм яриа сонсоогүй юу тэгээд өөр нэр хэрэглэсэн тэр бэр чонын оронд хонийн оронд Х1: тийм юм бий одоо чоныг байнаа одоо манай энэ дархадууд чинь анч улсууд ш дээ ер нь уул тайгаар чоныг чоно гэж хэлдэггүй нэрлэж болохгүй чоно гэж ёстой болохгүй уулын ав гэж Оросоор ярив Х1: чоно гэж хэлж болохгүй одоо чоно агнахаар болноодоо одоо биднүүс ингээд үргээгээд нэг хүн цаана нь ингээд буу бариад тэгээд суунаа бүгдээр ав хийе гэвэл адууны баас би танайд очоод хомоол өгнө маргааш энэ арын уулын бэлд очсон байгаарай тэр хомоолны учир нь юув тэр уулын ав хийх гэж байгааг хэлдэг тэгвэл тэнд байсан чоно сонсчихдог байхгүй юу тийм учраас адууны хомоол өгдөг Оросоор ярив Х1: өө та нар чимээгүй маргааш тэнд очсон байх ёстой тэхгүй маргааш чонын ав хийнээ л гэх юм бол тээр тэнд байгаа чоно сонсчихдог байхгүй юу тийм учраас ингээд адууны хомоол өглөө л болуул авд явахын шинж тэр байхгүй юу чоно гэхэд л чоно сонсож байдаг байхгүй юу тэр тийм учраас хэлдэггүй уулын ав гэдэг тийм учраас адууны хомоол тараадаг чонын ав хийлээ л гэх юм бол тэнд байсан чоно сонсчихдог тийм дом М2: баавгайд тийм юм байна уу Х1: байхгүй баавгай зүгээр М2: баавгай ан хийхдээ аль нэг шившлэг хэлэх үү хэлэхгүй юу Х1: өө ердөө дархад улсууд би өөрөө анд дуртай ердөө анд явж байгаа хүний хамгийн гол юм тэнгэр л байдаг юм тэр цаана байгаа дээжийг хөрст алтан дэлхийн минь ард олон зан ачит төр минь баянхангай уул минь багын төрсөн нутаг минь над одоо сайхан хайнагийн шарыг хайрла дөө гэнэ тэр буга гөрөөс мөрөөс гэж ер хэлж болохгүй М2: яаж хэлэх вэ дахиад хэлдээ Х1: хөх мөнгөн тэнгэр минь, хөрст алтан дэлхий минь, алтан нар минь, ард олон зон минь, ачит төр минь, баянхангай уул минь цайныхаа дээжийг танд өргөе над сайхан хайнагийн шарын хайнаг хайрлаты тэрнээс гөрөөс болохгүй чоно моно тэр хэлж болохгүй өө сайхан хайнагийн шар хайрла Оросоор ярив Х1: нэрлэж болдоггүй байхгүй юу үхрээрээ төлүүлээд Оросоор ярив М2: гахай агнахдаа Х1: тэр бол хамаагүй юм шиг байгаа юмаа ялангуяа энэ тэнгэр лус болохоор бугыг ердөө хэлдэггүй ш дээ одоо марал буга Бөртэ Чоно, Гуа Маралын удам монгол байна тэгэхээр буга агнана гэж ердөө хэлж болохгүй буга хэлж болохгүй манайхан бол тураг гэж ярьдаг юм Тураг гөрөөс буга гэдэг бол тэнгэрийн амьтан хээр анд явахдаа маш их жаягтай явдаг Chinbat.stories.dji.4.WAV 20:00 Оросоор ярив М2: хүдэр агнахад яах уу Х1: хүдрийг ялгаагүй ээ жирийн байдлаар агнажил орхино М2: булга Х1: аан хөөсөөр байгаад ална хүдрийг байнаа нэг өдөр хөөнө хоёр өдөр хөөнө одоо нэг өдөр явган хоёр дахь өдөр хүдэр улам дөхнө 3 дахь өдөр бүр дахиад ирнэ 4 дэх өдөр таарна явж чадахаа байжихдаг байхгүй юу Оросоор ярив Х1: их өлсгөлөн хүнийг ингэдэг байхгүй юу манай дархадууд энэ золиг чинь одоо гур гүйцэхээр байна гур гэдэг маань гөрөөс ш дээ гэдэс нь өлсөөд гур гүйцэхээр болсон байна ахиад одоо гэдэс нь цадахгүй гур гүйцэх нь л дээ энэ явган гүйгээд гур тас гүйцэх нь гэдэс нь өлсөөд барьж идэх нь Оросоор ярив М2: аа тэгээд бугын мах идэхдээ ангийн мах идэхдээ би бугын мах идэж байна гэж хэлж болох уу эсвэл цээр бий Х1: аан ер нь хамаагүй тэгж хэлэхгүй дээ болохгүй баянхангайн хишиг л гэнэ баянхангайн хишгээ хүртэж байна л гэнэ бугын мах идэх гэж байна гэж ярихгүй Оросоор ярив Х1: одоо мах идэхэд М2: зэрлэг гахайн мах Х1: бас адилхан ердөө хангайгаас хүртэж байгаа бүхэн адилхан зарим дархад улсууд дом юмдаа галын бурхан гэж байгаа ямар нэг сайхан гэр мах чаналаа мах гаргалаа тийм үү гал эхний огтлолыг горьдож байдаг байхгүй юу 1 2 3 яг энийг гал горьдож байдаг 4 дэх 5 дахь хэрэг байхгүй эхний 3 огтлом монголчууд сайхан галдаа өргөнө гээд байдаг тийм байхгүй юу монголчууд бөөгийн тамлага атаат таван тэнгэр ээ ард түмэн атаат таван тэнгэр атаат таван тэнгэр мэдэх үү М2: мэднэ Х1: атаат таван тэнгэрийн хамгийн ах нь гал Оросоор ярив М1: ондоо тэнгэр хэн бэ хамгийн ах гал Х1: зон 5 тэнгэр, атаат таван тэнгэр, хадам таван тэнгэр манай авгайн аав ээж, нагац 5 тэнгэр нагац ах эгч, нохой 5 тэнгэр энэ 5 тэнгэр байдаг байхгүй юу хамгийн ах нь хамгийн хүндэтгэлтэй нь гал атаат таван тэнгэр гэж энэ энэ 5 тэнгэртээ залбирч явдаг Оросоор ярив М2: ганзага нийлэхгүй гэж тийм юм байна уу Х1: тийм юм байнаа тэр бол ёстой нөгөө совингоороо ердөө ганзага нийлдэггүй хүн байдаг ш дээ одоо бид хоёр ингээд ийшээ явлаа юмаа мэдэхгүй мартана хаяна нэг л бүтэхгүй ганзага нийлэхгүй Оросоор ярив Х1: ганзага гэдэг маань энийг л хэлнэ М2: ганзгын сан тавьдаг уу Х1: тавьдаг Оросоор ярив Х1: өө ганзгандаа сан тавина мориндоо тавина хутгаа анд явах өглөө хурцалдаггүй тэр одоо урд өдөр нь тэмдэгээ жин тан бэлдэж явна за одоо ганзаганы мялаалга гэж ёстой хийдэг Оросоор ярив Х1: ер нь цайныхаа дээжийг их өргөдөг юм даа Оросоор ярив Х1: цайныхаа дээжийг өргөсөн тэр өглөө одоо ч хүртэл өргөдөг монголчууд цайныхаа дээжийг нарандаа өргөнө одоо тэгсэн өдөр ажил төрөл аюулгүй бүтэмжтэй байдаг тэхдээ үнэн сэтгэлээсээ өргөх хэрэгтэй Оросоор ярив Х1: одоо казакууд эдр хоолоо гаргаж байгаад аймар гоё ингээд шидээд л байдаг ш дээ тэрүүн шиг одоо монголчууд бид нар бол цайныхаа дээжийг за ёстой дотроо юмаа хэлээд мөнх тэнгэртээ ингээд хамгийн их тэгж тэгээд ороод галдаа өргөнө Оросоор ярив М2: цайны дээж өргөдөг тэ аан сүү өргөдөг Х1: өө аянд хол газар юманд явж байгаа хүөхэд багачуул тийм юманд бол сүү өргөнө тэр бол М2: гол мөрөн байвал тэгээд юм өргөнө үү Х1: гол усанд тийм юм дусаахгүй ш дээ усанд сүү дусаахгүй ердөө гол болохгүй усанд ердөө сүү цус хоёрыг бол М2: гол мөрөнд яаж өргөдөг Х1: өө холоо өргөнө М2: холоос сүү өргөдөг тэгээд сүү ус хийхгүй Х1: одоо цай чанахдаа одоо цайгаа чананаадаа сүүгээ хийчихээд дээрээс нь сүү хийхгүй аан усан дээрээсээ сүү хийнэ Оросоор ярив Х1: тэгээд монгол гэрт айлд орж ирнэ дээр үед чинь сандал гэж юм байгаагүй одоо ч гэсэн хөдөө бол гэртээ байгааш дээ гэртээ айлд очоод явган сууж болохгүй одоо энэ хөл дээрээ суудаг ш дээ улсууд орж ирчихээд л ингэж суугаад байдаг Оросоор ярив Х1: одоо айлд орохдоо хутга хавчуулж орж ирэхгүй хутгатай яваа ш дээ хутгаа буулгаад айлд орлоо ороод суухдаа зэрэг одоо ингэж л сууна айлд энэ өвдөг дээрээ гарна ингэж суухыг хориглодог энэ өөдөө гарч сууж бас болохгүй М2: энд сууж болохгүй юу Х1: болохгүй энэ айлын буянхишгийг гарган сууж байна гэдэг ердөө айлд бол ингэж сууна завилж суувал ингэж л сууна ингэж бас завилах М2: завилж сууж болох уу Х1: болноо угаасаа ингэж л орхидог ш дээ бид нар чинь баруун хөлөө дээр нь тавиад сууна одоо энэ бол зөв суулт харин нэг л хүн ингэж суухыг зөвшөөрдийн нэг л хүнийг энэ ямар хүн байдаг вэ гэхээр морин хуурч нар харин ингэж суухыг зөвшөөрдөг Оросоор ярив Х1: тэрнээс бол бүх ингэж суухыг хориглодог байхгүй юу одоо ингэж сууна энэ бол монгол суулт завилаад суух юм бол сайхан ингээд энэ хөлийг нь ингээд л аан хөл мөлөө ингээд суухыг зөвшөөрөхгүй энэ настай хүний урд ингэж суух буруу Chinbat.stories.dji.5.WAV 05:08 минут М2: сонирхолтой ш дээ ашигтай Х1: тэгээд дархадууд бүүр сүүлийн үед одоо энэ гэр мэр энтр гэдгийг ер нь тэр жонкон маягийн юман дээр их амьдардаг уул тайгаар их явдаг нүүдэллэдэг одоо энэ суурин амьдрал гэж байнаа даа орсон байна ийм ердөө байгаагүй гэж байгаан нүүгээд л нүүгээд л манай сум чинь 1931 онд сум гэж болсон тэрнээс тэр урд талд нь тэр 40 хэдэн онд 1700 оны үед хүрээ гэж юм гарч ирж хүрээ гэдэг чинь одоо төвлөрөөд ихэссэн байгаан улсад тэрнээс бусад үед болохоор тэр гэх тэггүй дуртай газраа ингээд л нүүгээд л нүүгээ л явчдаг үндэс захиргаа гэж тийм юм байгаагүй тэгээд хойд тал гэхлээр чинь одоо Тува Кизэл эндээс нааш иргэн ойн иргэдийн нутаг гээд л маш том одоо Сибирээс нааш ингээд л энэ Байгаль нуур одоо Сияанын нуруу бүр ийшээгээ явахдээр Алтайн нуруунд дархадууд байна гэж байгаа ш дээ үр дээр тэгэхлээр одоо уул тайгаар дамжиж ан гөрөө хийдэг нүүдэлчид монгол үхэр байна уу монгол үхэр чинь гол төлөв одоо ховоргон улаан монгол чинь орсоос орж ирсэн монгол оросын буриадаас тэгээд сарлаг үхэртэй тэгээд л ан гөрөөгөө Оросоор ярив М1: та жишээ нь Хөвсгөл далайн тэр Хөвсгөл нэрээр нэрлэж болох уу Х1: болно М1: тэгвэл гол нэрээр энэ Эгийн гол энэ хэлж болох уу Х1: болно М1: тэр том уул Х1: тэрийг чинь нэх нэрлэдэггүй цээрлэдийн хайрхан л гэдийн тэгж хамаагүй ер нь хангай газар явж байгаа хүн за яахав нэрийг нь сонс аа тэгээд ер нь хайрхан л гэж залбирч яв тэр уул энэ уул тийм нэртэй монголчууд ер нь дархадууд хориглодог хамаагүй тэгж уулын нэрийг хэлээд байдаггүй Оросоор ярив Х1: бурхан болсон хүнийхээ нэрийг ердөө хэлдэггүй ш дээ монголчууд дархдууд цээрлэнэ нэрдээ хураацан л гэж үзнэ Оросоор ярив М1: танд маш их баярлалаа бидэнтэй ярилцаад маш олон зүйлийн тухай Х1: энэ улсууд ер нь хэзээ буцах улсуудын М3: бид нар одоо маргааш буцахын өөр ярилцах хүн байна уу М1: маргааш танай соёлын төвд очиж болох уу Х1: би өглөө 9 гээд очно ажиллаж байгаа шүү дээ М2: та 9 цагаас очно тэ Х1: за 9 өнгөрөөгөөд манай соёлын төв энэ би дарга нь байгаан минэ өрөөгөөр ороод гоё гоё юм үзээрэй М2: тэгээд маргааш өглөө танд танай музейд Х1: музей биш М2: аан музей биш соёлын төв Х1: буган чулуун хөшөө энтр очиж үзээрэй за надад л өгөх гээд байна аа даа М1: маш их баярлалаа энэ Байгаль нуурын бөө М2: маш их баярлалаа сайхан амраарай М1: сайхан яваарай Chinbat.100words.dji.WAV 30:50 минут Х1: ийм дэвтэр дээр энийг тодруулж авна агуй дотор ийм юм байдаг Оросоор ярив Х1: агуй дотор ийм юм ийм чулуунууд доод талд хүн нэг их ирж байгаагүй тэгээд үүдэндээ амьтны яс байдаг доод талд нь ийм дусаж байсан Оросоор ярив М1: бид одоо танд хэдэн зураг үзүүлье та дархад аялгуугаар хэлээрэй Х1: за М1: зүгээр үү тэгээд та энэ хэн бэ энэ хоёр хүн ерөнхий нэр Х1: аан монголоор уу М1: дархадаар Х1: энэ Дүүжээ энэ Хүүжээ эрэгтэй нь дүүжээ энэ нь хүүжээ нэр нь М1: дүүжээ энэ эрэгтэй Х1: хүүжээ нь болохоор эмэгтэй хүн М2: хүүжээ бол гэргий эмэгтэй биш гэргий Х1: гэргий эхнэр нь М1: эхнэр хүүжий Х1: нөхөр нь дүүжээ М1: нөхөр үг хэлэхгүй юу дархадаар М2: дархадаар нөхөр Х1: нөхөр бас байна М1: энэ гэр бүл тэ тэгээд гэр бүлийн ямар ямар хүн байна нэг гэр бүлд дархадаар Х1: за амбай нь М1: амбай нь энэ эрэгтэй Х1: эрэгтэй амбай буурал ээж Оросоор ярив Х1: манай эхнэр гэргий Оросоор ярив Х1: за би өөрөө тэнд зогсож байна Оросоор ярив Х1: энэ манай том охин Оросоор ярив Х1: энэ манай энэ том хүү за ингээд л монгол улсад 4 багачуултай энэ бичхэн байна энэ хамгийн бага бичхэн эмэгтэйг хэлнэ энэ бичхэн хамгийн бага нь энэ хөү болохоор том нь М1: аан энэ Х1: дунд бичхэн байна эмэгтэй эрэгтэйг нь болохоор хөү энэ манай дунд хөү М1: та өөрөө энэ бичхэний юу вэ Х1: би өөрөө буурал аав энэ манай хүргэн хөү байна энэ манай том охин энэ амбай буурал хоёр нь М1: аав ээж дархадаар Х1: аав ээж ижилхэн энэ амбай М1: амбай аавын аав Х1: тийн аавын аав амбай М1: ээжийн аав Х1: адилхан амбай М1: энэ юу вэ Х1: муужай байна манай хоёр муужайтайт Оросоор ярив М1: хүүхэд дархадаар яаж хэлэх үү эрэгтэй биш эмэгтэй биш Х1: багачуул М1: нэг багачуул юу гэх үү Х1: нэг хаү нэг багачуул гэнэ Оросоор ярив М1: аан би хоёр багачуултай Х1: би хоёр багачуултай М2: би нэг багачуултай ганцхан байвал яах уу Х1: зөвхөн нэг байвал багачуул гэхгүй чуул гэвэл олон тоон дээр явна би нэг хөүтэй аль эсвэл нэг бичхэнтэй л гэнэ нэг бичхэнтэй нэг хөүтэйв багачуул гэвэл олон тоон дээр хэлнэ М1: аан би нэг багатай гэж хэлж болох уу хэлэхгүй юу багачуул багатай багачуул олон аан ганц тоо яаж Х1: нэг хөүтэй л гэнэ нэг хөүтэй юм уу нэг охинтой аан би бол олон багачуултай дөрвөн багачуултай хүн М1: тэгээд бага дүү Х1: ялгаагүй ах нь юм чинь тэгж хэлнэ яг адилхан энэ том хөүний минь дүү нь энэ охин юм байгаан энэ том хөүн дөү нь энэ бичхэн юм байгаан энэ манай том хөү тийм үү энэ том хөүний маань дөү нь энэ бичхэн байгаа юм дунд бичхэн маань бас энэнээсээ дөү юм одоо нөгөө насаар бага гэсэн үг М1: дөү эрэгтэй эмэгтэй хамаагүй юу Х1: хамаагүй эрэгтэй нь дөү эмэгтэй нь бичхэн М1: ах эгч бас Х1: ах эгч Оросоор ярив М1: бэр яах уу Х1: бэрийг бэр л гэх манай бэр хөүхэд юм байгаан том эмэгтэй хүнийг хөүхэд гэнэ эмэгтэй нь энэ манай том хөүхэд эрэгтэй нь энэ манай том хөү хөү эрэгтэй хөүхэд нь эмэгтэй М1: тэгээд тавин настай хөүхэд гэж болох уу Х1: таван настай хөүхэд л гэнэ М1: аан өндөр настай хөүхэд Х1: аан тэгээд эмгэн настай болоод ирвэл эмгэн л болно аан тэгээд бүр хөгшрөөд ирвэл чувганц гэнэ М1: хүүхэд энэ залуу охин биш үү 40 настай энэ хүүхэд юм уу Х1: хөүхэд Chinbat.100words.dji.WAV 10:09 Оросоор ярив М1: аан 60 настай байвал Х1: аан энэ бол авгай л гэнэдээ М1: авгай 50 настай хүүхэд Х1: хөүхэд одоо би өөрөө 60тай учраас надаас дүү учраас хөүхэд л гэнэ Оросоор ярив Х1: аан жаахан хүмүүс 50 настай хүнийг энэ авгай гэж болно одоо залуу хүн бол М1: тэр юу хийж байна Х1: тоо бодож байх шиг байна Оросоор ярив Х1: одоо энэ тоо тоолж байгаа юм биш үү гэдэг байхгүй юу тоо тоолж байгаа юм шиг байна Оросоор ярив М1: энэ юу вэ Х1: аан энэ өвс М1: энэ Х1: гэшүү модны мөчрийг гэшүү гэдэг байхгүй юу аан энэ том гол байна М1: аан мөрөн хэлж болох уу Х1: аан энэ томоо энийг бол мөрөн манай энд мөрөнгийн гол гээд Дэлгэрмөрөнгөөс бол манай энд бол гол л гэдэг Тэнгэсээ гол Шаргын гол Хогоргын гол Арслан гол гээд л ийм том том голууд М1: энэ урсаж байна дархадаар бас урсах Х1: аан энэ урсгалтай гол урсана М1: тэгээд энэ юу вэ Х1: далай М1: энэ Х1: цаст тайга л байна М1: энэ Х1: хөлдсөн мөстэй М1: дархадаар бас Х1: мөс л гэнэ М1: энэ цас энэ юу вэ Х1: будан татсан М1: энэ юу вэ Х1: энэ ширэнгэ ширэнгэн ой айхтар ширэнгэтэй газар вэ гэдэг байхгүй юу дархадаар ширэнгэ их ширэнгэн ой М1: энэ юу вэ модон дээр Х1: энэ алимнууд юм биш үү явлаг ч гэдэг манайхан бол оросын явлаг М1: алим их ургасан мод байвал Х1: их жимстэй мод ерөнхийд нь бол жимс л гэнэ одоо энд янз бүрийн жимс одоо явлаг мандарин янз бүрийн юм ерөнхийд нь жимстэй мод байна л гэнэ М1: тэгээд энэ юу вэ Х1: энэ ямааны хөвүүр юм биш үү М1: цэвэрлээгүй өрөөнд шал дээр энэ юу вэ Х1: аан хог буртаг М1: тэр хүн юу хийж байна вэ Х1: энэ цэвэрлэж байна М1: энэ тоос гэх үү Х1: тоос гэхгүй энэ бол буртаг Оросоор ярив М2: гэрээ цэвэрлээд ийм яаж бичдэг вэ Х1: арчих тэр тоосыг арчаач гэдэг байхгүй юу энэ хог буртгийг сайхан шүүрд одоо наадхаа М1: энэ юу вэ Х1: эрвээхэй М1: аан энэ ерөнхий нэр Х1: аан энэ амьтад М1: энэ Х1: олуулаа амьтад М1: энэ юу вэ Х1: далавч М1: энэ ямар хүн бэ Х1: энэ хоёр хөү зогсож М1: энэ болохоор ямар Х1: жоохон онгироодуу хүн юм биш үү жоохон онгироо хөү байна энэ их томоатой хөү байна их даруухан гэсэн үг энэ их онгироодуу хөү байна сахилгагүй золиг байнадаа онгироо сахилгагүй хөү байна Оросоор ярив М1: энэ юу вэ нэг хариу байна энэ ямар хариу асуултын хариу Х1: энэ зөв байна гэсэн хариу энэ болохку гэсэн хариу М1: энэ ямар хөү вэ Х1: энэ их заваан хөү байна өө энэ цэмбэгэр цэвэрхэн цэмбэгэр хөү М1: энэ юу вэ Х1: хутга Оросоор ярив М1: сайн яаж хэлэх үү сайн үг гэхэд Х1: энэ хурц энэ хутгаа хурцалж байна билүүдэж байна М1: за тэгээд хурц хутга эсрэг утгатай Х1: мохоо М1: энэ юу вэ Х1: зөү тэвэн гэдэг том байгаа жижигхэн юмыг зөү энэ бол тэвэн М1: энэ ямар шугам Х1: шулуун шугам энэ тахир шугам М1: энэ хөү Х1: унтаж байгаан биш үү М1: энэ унтаж биш Оросоор ярив Х1: аан бие нь тааруу байна одоо толгой ч байж болно хоолой ч байж болно бие нь тааруу байна энэ эмчид хүргэх бие нь тааруу байна одоо муу байна муудаж байна л гэсэн үг М1: энэ тохиолдолд Х1: өвдөж байна М1: энэ бас юу Х1: өвдөнө энэ их тааруу хөвөүн байна тааруу одоо өвчтэй гэсэн үг М1: өвчтэй дархадаар тааруу Х1: тэнкээ гэдэг байхгүй юу тэнкээ нь тааруу байна гэж хэлдэг тэнкээ бие гэдэг тэнкээ бие нь муу байна аан энэ тэнкээ тааруу байна тэнкээ муут М1: аан энэ ямар болсон Х1: муудсан Оросоор ярив Х1: муудаж ялзарсан М1: та одоо ямар хотод ямар үг байхгүй энд Х1: нэр үг байхгүй байгаа юм биш үү М1: үйл үг ямар үйл үг байхгүй энэ бичхэн хаана байна вэ Х1: энэ гэртээ байшинг бүгдийг нь гэр л гэж ярина энэ охин гэртээ цогэртээ байшинг бүгдийг нь гэр л гэж ярина энэ охин гэртээ цонхоор харж байна энэ гэрээсээ гарсан энэ гадаагаа зогсож байна гадаагаа гарсан зогсож байна Chinbat.100words.dji.WAV 21:00 Оросоор ярив Х1: энэ охин гэр дотор цонхоор харж байна энэ бичхэн маань гадаагаа гарцан зогсож байна М1: энэ моднууд хаана байна вэ Х1: замын хажууд байгаа юм биш үү М1: энэ Х1: эзэн нь хөүгээ хөтөлцөн явж байгаан биш үү ээж нь хөүгээ хөтлөөд харьж явна Оросоор ярив М1: энэ юу байна Х1: энэ сайхан хоол л байна гурилтай шөл байна М1: тэр юу хийж байна Х1: энэ лууван хөшгөлж байна хөшиглөж М1: хөшгөлж гэж юу вэ Х1: хөшгөлж байна хутгаар ингэж хөшиглөх М1: хутгаар юу хийж болох Х1: хутгаар юм юм л хийж болох М1: ондоо юм Х1: огтолж болно зүсэж болно М1: зүсэх Х1: чичэж болно аан хэрчиж болно хөшөглөнө хутгаар бол их юм хийнээ М1: аан тэгээд энэ юу хийж байна вэ Х1: хоолоо хийж байна Оросоор ярив М1: энэ Х1: энэ явлагаа угааж байна М1: тэр хүн юу хийж байна Х1: энэ мод хайж байна одоо энэ хайж байх сүхээр хайна хайж мод хай ийм ийм моднуудыг сүхээр цавчих гэнэ аан энэ модыг унагаах гээд ингэж байгааг мод хайна гэж хэлнэ Оросоор ярив Х1: мод цавчина гэж хэлэхгүй энийг М1: энэ машин юу хийж байна Х1: аан энэ улаан машин баруун гартаа эргэж байна зүүн гартаа эргэж байна Оросоор ярив Х1: аан цэнкэр машин нь гүйцэж түрүүлж байна М1: энэ хүн юу хийж байна Х1: энэ хүн одоо гимнастик хийж байгаа юм биш үү М1: энэ юу хийж байна Х1: манайхаар гамбир Оросоор ярив М1: тэр хэдэн хүмүүс юу хийж байна Х1: хувааж идэж байна М1: тэр эмээ буурал ээж юу хийж байна энэ хивс байна Х1: аан хивс нэхэж байгаа юм байна хивс нэхэж байна М1: зүүгээр юу хийж болох вэ Х1: зүүгээр юм оёж болно юм шидэж болно шиднэ гэдэг манайхан юм шидэх энэ одоо ингээд хооронд нь залгана гэдэг шид шидчих гээд М1: оёох Х1: оёох бас ялгаагүй оёох ер нь дархачуул бол шиднэ л гэдэг М1: хоёр дээс байвал Х1: хооронд нь зангидчихна Оросоор ярив М1: мори Х1: энэ морь идээлж байна М1: морь идээлсээр энэ морь тэр гадаст юу Х1: аргамжаатай байна М1: аргамжаа руу яасан Х1: аргамжаанд уясан байна л гэдэг төмөрнөөс аргамжаа осоорлосон байна М1: аан зүүгээр Х1: аан энэ хуруугаа шидчихсэн байна өндөгөө шидчихсэн байна одоо энэ нэг хурууны өндөг шидчихсэн байна М1: өндөг Х1: өндөг хурууны М1: тахианы өндөг шиг үү Х1: яг яг зөвхөн энэ хэсгийг өндөг Оросоор ярив Х1: өндөгөө чидчихсэн байнаа ингээд чичих хатгах чиччихсэн байна аа л гэсэн үг хуруу чиччихсэн байна хөөе энэ чиччихсэн байна хүнийг ингэдэг ш дээ гижигнэж байх энийг чичих энийг алгадах ингээд атгавал цохих ингэвэл илэж байгаа М1: аан энэ Х1: энэ илэж байна М1: аан чангаар Х1: аан үрэж байна ингэхийг цовхрох цавуу майжиж нуруу загтнаад нуруугаа маажиж байна хацраа маажиж байна М1: тэгээд маажаад Х1: аан цус гаргаж байна маажаад ялаа шумуул хазаад янз янзын юм болно ш дээ Оросоор ярив М1: зурж гэж хэлж болох уу болохгүй юу Х1: маажина М1: энэ яасан Х1: хавганаж байна хавганасан хавдар хавантай М1: энэ Х1: өө энэ талх нь хөөцөн байна хөөнө М1: энэ юу хийж байна вэ Х1: энэ цэцэг үнэрлэж байна М1: энэ Х1: энэ цамнаж байна халхаар хашгирч байна дархчууд чинь чарлах ай гээд чанга Chinbat.100words.dji.2.WAV 30:50 минут Х1: чанга цохь чарлах М1: энэ хүн юу хийж байна Х1: хөх элэг нь хөшиж байна одоо нөгөө элэг байдгийшдээ хөх элэг нь хөшнө яг хөх элэг нь хөшиж байна элэг нь хөшиж хөдөлгөөнгүй хөшичихөж байгаан ингээд хөшчихнө хөдөлгөөн нь хөшчихсөн хөх элэг нь хөшичихөж Оросоор ярив Х1: элэг нь хөшиж байна инээж байгаад энэ хөх өнгө биш хөх элэг нь хөшиж байна М1: энэ Х1: эд нар дуу дуулж байна М1: тэд нар энэ Х1: тэд нар гэртээ сайхан тоглож наадаж байна тэр том бичгийг нь эмч үзэж байна М1: энэ Х1: за энэ бодлогоширч байна юм бодож за яах вэ бодлогоширч байна М1: энэ Х1: аа энэ халтирч байна халтираад уначихлаа Оросоор ярив Х1: энэ хүн шалбааг дээр халтираад уначихлаа энийг шалбааг гэдэг байхгүй юу малгай нь суга үсэрчээ малгай нь суга үсрээ цүнхээ саваад шалбаагт уналаа М1: энэ юу Х1: засмал зам М1: энэ ямар зам бэ Х1: энэ эвдэрсэн дэгэн догон Оросоор ярив М1: тийм замаар явсан Х1: тийн тийм зам М1: дэгэн догонтой зам дараа нь энэ Х1: сайхан шулуун зам цагаан зам М1: энэ жимс модноос юу Х1: мултарч унаж байна М1: энэ Х1: улайж байна шүлсээ хаях Оросоор ярив М2: үйл үг Х1: тэр гутлын түрий рүү шүлсээ хаяж байна гутлынхаа түрий руу Оросоор ярив М1: энэ Х1: энэ бичхэн одоо бөөлжиж байгаа юм биш үү шүлс бол жижигхэн энэ бөөлжиж Оросоор ярив М1: энэ Х1: энэ хоёр нанчилдаж байна зодолдож шулалцаж махыг ингээд ясыг нь шулдаг ш дээ мах нь энэ хоёр шулалцаж байна Оросоор ярив М1: тэр хүмүүс юу Х1: энэ хоёр барилдаж байна М1: энэ Х1: аан энэ зодолдож нанчилдаж Оросоор ярив М1: энэ Х1: түлхэж байна татаж байна чангаалцаж байна Оросоор ярив Х1: энийг бас тэгнэ энэ хаалга чангааж байна ингэхийг л чангаана гэдэг байхгүй юу энээ бол татаад орно гэсэн үг хоёр хүн хоёр талаас ингээд чангаагаад байна чангаалж энэ хаалга чангааж байна одоо ингээд татаад орж байна гэсэн үг онгойлгохгүй ингээд чангаана чулуугаар шидэж байна шидэх чулуу шидээд толгойг нь хагалж байна М1: энэ юу хийж байна Х1: энэ ан хийж байна М1: энэ Х1: аан энэ буу буудаж байна Оросоор ярив М1: нум сум байвал Х1: нум сум харваж байна харвана энэ буудна буугаар буудах Оросоор ярив М1: энэ юу хийж байна Х1: аягаа барьж байна Оросоор ярив М1: энэ чанга Х1: базна нэг юм базаж байна Оросоор ярив М1: энэ Х1: энэ ээжийнхээ мээм хөхөж байна Оросоор ярив М1: энэ чупа чупс яах уу Х1: хөхөнө наад чихрээ сайхан хүлхэнэ гэнэ Оросоор ярив М1: хөх нь биш Х1: биш хүлхэнэ М1: энэ Х1: энэ хоёр хүүхэд зураг зурж байна Оросоор ярив М1: ямар үг чи асуултын үг Х1: чи хаана л гэх Оросоор ярив М1: энэ дээр Х1: чи хаанаас ирсэн бэ М1: хариу бичнэ хариултаа Х1: чи хамгийн сайнаар бич чи хаанаас ирсэн бэ гэхгүй дархадууд чи хаанаас ирэвч М1: хоёр хүний яриа Х1: чи хаанаас ирээвч М1: хариу өчигдөр Х1: би өчигдөр Улаанбаатараас ирлээ М1: тэгээд ямар газраас ирсэн ямар асуулт чи Улаанбаатараас Х1: ирээ яваач Оросоор ярив Chinbat.100words.dji.2.WAV 10:14 М1: чи энэ улаанбаатараас ирсэн бэ асуултын үг хариу өчигдөр Х1: өчигдөр би улаанбаатараас ирлээ М1: тэгээд ямар асуулт чи Х1: чи хаанаас ирээвч М1: хаанаас биш би мэднэ улаанбаатараас Х1: чи улаанбаатараас ирэвүч Оросоор ярив М1: тэгээд энэ банк цагийн хуваарь би банк асуултын үг нээж байна нэг асуулт оруулна уу М2: жишээ нь би маргааш банканд очих санаатай тэгвэл би ямар цагт банк нээж байна тэгвэл би танаас асууя банк ямар цагт нээх Х1: банк хэдэн цагаас онгойдымб М1: хэдэн цагаас Х1: онгойдымб банк одоо хэдэн цагаас онгойдымб онгойх одоо нэг хэлбэл онгойно хаадымб онгойно М1: хэзээ хэлж болох уу дархадаар бас хэзээ Х1: хэзээ чи хэзээ ирээвч М1: чи хэзээ ирээвч Х1: би өцгилдөр ирлээ ч хэлэхгүй өцгилдөр Оросоор ярив М1: чи маш олон самартай надад өгөөч Х1: маш их тун их М1: маш олон Х1: тун гэж маш их гэсэн үг чи тун их самартай надад бичгэн самар өгөөч чи тун их самартай юм байна надад бичгэн самар өгийт Оросоор ярив М1: хэдэн самар өгөөч гэж хэлж болох уу Х1: багцаар л хэлнэдээ олон самар байна надад бичгэн самар өгөөч М1: энэ хоёр самар цөөхөн Х1: цөөхөн бичгэн самар тэр саад самарнаасаа болно чи тун их самар өгөөч М1: надад хэдэн самар өгөөч болох уу Х1: болно юмыг гуйхдаа тэр өгийт гэнэ өгдөө гуйж байгаа Оросоор ярив Х1: хэсэгхэн самар надад өгдөө гуйж байна М1: энэ ном Х1: өөр ном М1: ондоо ном Х1: өшөө ном энэ номоо өг өшөө ном байна ондоо гэж хэлнэ өшөө ондоо ном байна уу М1: асуулт амттай хоол хийдэг вэ асуултын үг ямар асуултын үг Х1: за байз ямар үгээр хэлэх вэ М1: энэ нэг аппарат байна энэ юу хийдэг вэ ямар асуулт хэрэгтэй вэ М2: яаж хэлэх үү Х1: энэ хоолыг хийхэд яаж хийж байнат юугаар хийж байнат тэр хоолыг ямар юм хэрэглэж байнат энэ хоол хийхдээ юу хийж байнат М1: хэр хүн хийх вэ Х1: энэ хоолыг яаж хийж байна л гэх юугаар хийж байна энэ хоолонд юу юу хийвэт М1: ямар үг хичнээн мэдэхгүй Х1: одоо даалгавараа мэдэхгүй болохоор муу дүн ават хичээлээ мэдэхгүй номоо уншаагүй болохоороо муу дүн авна авлаав л гэнэ М1: бороо орсон нэг юм хасагдаж байна хувцас норсон юу вэ Х1: бороо орсон миний дээл норсон норжихоо хичээлээ уншаагүй болохоор муу дүн авлаав бороо орж дээл норчлаа норсон биш норчлаа М1: бороо орсон энэ учир Х1: бороо орсон учир дээл норчлаа М1: нэг хоёр өгүүлбэр хийнэ үү энэ бороо орсон хувцас нь норчлаа Х1: дээл норчлаа нойтон болчлоо гэсэн үг М1: бороо орсон учраас дээл минь норчлаа учраас дархадаар адилхан уу Х1: адилхан учраас Оросоор ярив М1: энэ бичгэн хаана байна вэ Chinbat.100words.dji.2.WAV 20:04 Х1: тэр бичгэн цэцэрлэгээсээ тарч яваа юм биш үү цэцэрлэг юм биш үү цэцэрлэг М1: магадгүй Х1: цэцэрлэгээс л харьж явна энэ хүн бас цэцэрлэгээсээ бас гэрлүүгээ харьж явна Оросоор ярив Х1: энэ одоо талд зогсож байна энэ тэхдээ бургасын захад зогсож байна Оросоор ярив М2: энэ юу вэ Х1: шавар М2: энэ Х1: энэ ялгаагүй муриа ялгаагүй муриа М2: энэ юу вэ Х1: шатар М2: чатар хэлэхгүй юу Х1: үгүй шатар л гэнэ М2: дээр үед бас шатар энэ Х1: шаазгай М2: энэ Х1: шил цонхны шил Оросоор ярив М2: тэгвэл би танаас тэр нүүр Х1: царай нүүр царай л гэх М2: энэ юу вэ Х1: нүд сормуус М2: энэ юу вэ Х1: нүд хөмсөг М2: энэ Х1: дух М2: энэ Х1: үс М2: энэ Х1: эрүү М2: энэ Х1: уруул М2: энэ Х1: шанаа М2: энэ Х1: хацар М2: энэ юу вэ Х1: чих чихний омог М2: энэ юу вэ Х1: чамархай М2: аан энэ Х1: ам Оросоор ярив М2: энэ юу вэ Х1: хоолой төвөнк М2: энэ юу вэ Х1: хүзүү М2: энэ Х1: нулимас М2: энэ юу вэ Х1: шүлс М2: энэ юу вэ Х1: шүд М2: энэ дээд Х1: буйл М2: энэ Х1: хэл Оросоор ярив М2: энэ юу вэ Х1: гэдэс М2: энэний дотор Х1: гэдэс гүзээ бүр ийм тарган хүнийг гүзээтэй хүн М2: энэ юу вэ Х1: цээж одоо цээж хэсэг М1: аан эмэгтэй хүн яахав Х1: цээж л гэнэ М2: хөх гэх үү Х1: мээм л гэнэ М2: энэ Х1: хумс М2: энэ Х1: хуруу алга М1: энэ Х1: хөлийн ул М2: энэ Х1: атгасан гар М2: тэгвэл тэр хурууны нэр хэлж чадах уу Х1: эрхий хуруу, долоовор хуруу, дунд хуруу, ядам хуруу, ядам хуруу, чигчий хуруу М1: хурууны нэрээр тоглоом тоглодог чигчий бүүвэй мэдэх үү Х1: мэднэ М2: нэрлэж чадах уу Х1: аанхан бөөс нясалдаг, бөөр гаргадаг хонь алахдаа энүүгээрээ бөөр гаргадаг шагай нясалдаг нанчид өргөдөг нусаа тэкдэг хаха инээв үнэн л биддээ тийм үү М1: ондоо нэр бий юу Х1: баб баараа, бадан хүүрээ, аахан цэцэ, тоо түмжээ, тожигнуур бүүвэй, М1: бичиж болох уу Оросоор ярив Х1: одоо ингэнэ амархан за энэ баб баараа, бадан хүүрээ, аахан цэцэ, тоо түмжээ, тожигнуур бүүвэй М1: энэ ямар утгатай баб бөөрөө гэж юу вэ Х1: баб баараа, бадан хүүрээ, аахан цэцэ, тоо түмжээ, тожигнуур бүүвэй М1: утга бий юу бадан хүүрээ гэж юу вэ Х1: тэрийг бол сайн мэдэхгүй ээ дээр үед ингэдэг л байсан манай буурал аав эдр баб баараа, бадан хүүрээ, аахан цэцэ, тоо түмжээ, тожигнуур бүүвэй ингээд М1: ондоо нэр бий юу Х1: одоо байгаа ш дээ эрхий хуруу, долоовор хуруу, дунд хуруу, ядам хуруу, чигчий хуруу М1: за баярлалаа Х1: тожигонуур бүүвэй хөөрхөн байгааз дээ одоо энэ чимээ тожигонох одоо сүрэг олон адуу пэжигнэхэд гэж нэх олон адуу дрх гээд пэжигнэхэд хашаан дотор байсан уяатай илжиг дороо тожигноно энийг пижигнэнэ илжиг доороо тожигноно ганцхан илжиг дороо тожигнодог байхгүй юу бусад нь болохоор пижигнэнэ дороо тожигнодог жижигхэн тийм М2: зүгээр энэ юу вэ хүний Х1: арьс том үхрийнхийг бол шири үхрийн шири адууны шири хонь ямааны арьс гэх М2: энэ юу вэ Х1: суга М2: энэ юу вэ Х1: нуруу М1: энэ юу вэ Х1: дал хавирга М1: энэ юу вэ Х1: хошгоного манайхан бол хошогоног л гэнэ бөгс хошгон дээр нь алгадчих гэдэг байхгүй юу сахилгагүй багачуул байдаг ш дээ наадхаа алгадчих М2: энэ Х1: тохой Chinbat.100words.dji.3.WAV 30:50 минут М2: энэ Х1: өвдөг М2: энэ юу вэ ерөнхийдөө Х1: энэ алга гарын сарвуу энийг бугуй гэнэ М2: энэ Х1: атгамал М1: ерөнхий нэр Х1: энийг бол ерөнхийд нь гар гэнэ Оросоор ярив М2: энэ ерөнхийдөө юу вэ Х1: хөл М2: энэ юу вэ Х1: шилбэ энийг шилбэ гэнэ зөвхөн энэ хэсгийг шилбэ М2: энэ юу вэ Х1: толгой М1: тархи гэхгүй юу Х1: үгүй доторхыг нь тархи гэнэ М2: тэр хоёр хүн ямар хувцас Х1: нүцгэн байна шалдан дархадаар бол шалдан байна М2: дархадаар эрийн бэлгийн нэр байна уу Х1: борчэ М2: аан эмэгтэйчүүдийн Х1: мухар л гэдгийн М2: энэ юу вэ Х1: энэ араг яс М1: энэ Х1: үхэр М1: энэ юу вэ Х1: энэ эвэр сүүлэ М1: энэ Х1: дэлэн туурай М1: энэ юу вэ Х1: бундан М2: зүрх үү Х1: зүрх биш ш дээ бундан энэ дүрсийг бол бундан дүрс гэнэ М1: энэ Х1: цус М1: энэ Х1: гэдэс М2: нарийн гэдэс энэ хэсгийг л хэлнэ ш дээ М1: энэ юу хурга хэлэхгүй юу Х1: үгүй ээ Оросоор ярив М1: энэ юу вэ Х1: мах өөх М2: энэ юу вэ Х1: энэ хүн шагайж байна цоорхойгоор юм шагайж М1: энэ яаж байна Х1: дурангаар харж байна дурандаж Оросоор ярив Х1: зурагт үзэж байна энэ сонсож байна ярьж байна зогсож байна М1: энэ Х1: аан сонсож байна чагнаж байна гэнэ чагнаад дуулж байна М1: сонсож байна дуулж байна ялгаа байгаа юу Х1: ялгаагүй чагнана гэдэг нь одоо та хоёрын яриаг чагнаад байгаа байхгүй юу М2: энэ Х1: чагнахгүй М1: дархадаар чагнахыг Х1: чагнагку М1: энэ юу вэ Х1: кэрээ юм биш үү М2: шувуу юу Х1: үгүй шувоо У-г дандаа О-гоор хэлдэг М1: энэ шувоо юу хийж байна Х1: нисч байна М2: энэ Х1: шумбаж байна М2: өөр үг байна уу Х1: сэлэж байна одоо яахав халх үг л дээ Оросоор ярив М2: энэ юу вэ Х1: загас байна М2: юу хийж Х1: бид нар загас усан дотор явж байна М2: энэ Х1: энэ хөвж байна мод хөвөж байна М1: нохой усанд байвал М2: шумбаж уу Х1: шумбаж гэхгүй усанд одоо сэлэж явна М1: энэ усан дотроо адуу Х1: адуу одоо дэлсэж байна ус дэлсэж байна гэж ярьдаг одоо цохиод ордог ш дээ хөлөөрөө дэлсээд гарч байна ер нь дэлсэнэ л гэж байдаг ус сэлэж байна гэхгүй М1: энэ могой усанд ороод Х1: тэр одоо могой шумбаж байна гэх үү Оросоор ярив Х1: дэлсэнэ гэж одоо малыг хэлнэ одоо усаа ингэж гаргана ш дээ одоо энэ дэлсэж гэнэ дэлсэнэ гэж гүнзгий усыг хэлээд байгаа байхгүй юу одоо морь ингээд хөлөө ингээд гишгээд гармаар гишгээд гарчих аан тэгэхгүй маш гүнзгий усыг дэлсээд гардаг байхгүй юу Оросоор ярив М1: аан тэгээд Х1: гишгэж явна орж ирж байгаа М1: гаднаас Х1: орж ирж байгаа М2: энэ Х1: цаашаагаа гишгэж байна М2: би одоо хаалгаар Х1: хаалгаар гараад явж байна энэ зогсож байна хэвтэж байна унтаж байна Оросоор ярив М1: эрэгтэй хүн дархадаар яаж хэлэх Х1: энэ хүн л гэнэ энэ хөүхэд зогсож байна энэ хөү зогсож байна М1: энэ нас хамаагүй юу Х1: үгүй ээ М1: би хэн бэ Х1: чамайг бол хөү гэхгүй энэ хүн л гэнэ М1: би эрэгтэй гэхийг дархадаар яаж намайг Х1: энэ хүн зогсож байна залуу бол энэ хөү зогсож байна М1: залуу хүү гэж болох уу Х1: болно энэ залуу М1: аан тэгээд 60 настай бас залуу Х1: хүн л гэнэ залуу гэхгүй энэ хүн М1: эрэгтэй хүн хэлэх үү дархадаар Х1: хүн л гэнэ одоо эрэгтэй хүн М1: эр хүн гэж хэлэх үү Х1: хэлнэ эр хүн л гэх М1: бүстэй хүн хэлэх үү Х1: хэлнэ ялгаа байхгүй бүстэй хүн эрэгтэй хүн ш дээ аан бүсгүй хүн гэвэл эмэгтэй хүн хөүхэд бүстэй хүн гэвэл эрэгтэй хүн бүстэй хүн гэж нэг их хэлдэггүй энэ хөү энэ эмгэн бүстэй бол нээх ч тэгж хэлэхгүй М1: бүстэй бас хэлэхгүй Х1: энэ бүстэй хүн гэж нэг их хэлэхгүй хүн л гэнэ харин эмэгтэйг бол харин хөүхэд гэнэ Chinbat.100words.dji.3.WAV 10:24 Оросоор ярив Х1: унтаж байна идэж байна ууж байна хазаж байна энэ зууж байна нохой зууж байна түлхүүр өгч байна М1: энэ Х1: гал асааж байна асаах гал түлэж байна энэ гал асааж байна энэ гал түлж байна энэ мод түлээ гэдэг байхгүй юу энийг түлээ гэдэг байхгүй юу энийг одоо гал түлж байна энийг гал асааж байна М1: тэгээд цаас байвал би цаасыг Х1: асаана М1: тэгээд энэ бүгдийг Х1: шатаана шатаах М1: энэ юу Х1: гал цог М1: энэ юу Х1: нуруу энэ бол цог М1: үнс гэх үү Х1: үнэс нурам гэдэг байхгүй юу М2: энэ юу Х1: түймэр юм биш үү М2: бишээ энэ утаа Х1: утаа буудаад алчихлаа М1: алах Х1: одоо нэг үгээр буудаад алах үхүүлчихлээ гэсэн үг М2: энэ яачихсан байна Х1: үхсэн байна М2: үхсэнээс өөр үг байгаа юу М1: хүндэтгэлийн үг Х1: цогцос л гэнэ биздээ үхсэн биеийг М1: цогцос Х1: үхсэн хүний цогцос одоо энээ амьд хүн энэ үхсэн цогцос саяын гал нурам гэдэг шиг асахгүй ш дээ тэ энэ хүн амьд явахгүй М1: зүгээр л тэр үхэх гэсэн үг байгаа юу Х1: байгаа үхнэ М2: өөд болох дархадаар Х1: яг тийн өөд болох бурхан болоо сүүлийн үед М1: бурхан боллоо ондоо бий юу Х1: маани боллоо сүүлийн үеийн үг ум мани бадмэ хум мани болчлоо маанийн ном уншчлаа тэгэхээр тэр хүн үхээд мани унших М1: ондоо үг бий юу Х1: одоо үхлээ талийгаач боллоо одоо талийгч М1: аан бүрлээч болох гэж хэлдэг үү болохгүй юу Х1: бүрлээч үгүй ээ М1: нас барах Х1: нас барлаа өнгөрлөө талийгч боллоо бурхан болоо мани боллоо Оросоор ярив М2: энэ Х1: өт чийгийн улаан М2: хорхой гэхгүй юу М1: могой өөр нэр байхгүй юу Х1: могой л гэх юу гээд байдаг билээ зарим нь М1: урт хорхой гэхгүй юу Х1: аан яг тийм урт хорхой М1: урт хайрхан гэхгүй юу Х1: үгүй М1: энэ Х1: мод холтос үндэс навч цэцэг М1: энэ Х1: ой ширэнгэ гэдэг юм уу манайхан бол ширэнгэ М2: ойд мод байна халхаар ой Х1: ой гэнэ бид нар бол ширэнгэ гэнэ М1: энэ ус юу ч үлдээгүй энэ усан дархадаар яаж хэлдэг халхаар би бүгдийн ус уусан гэж болно уу Х1: би байсан усыг хоо уучихлаа гэнэ хоо уулаа юу ч үлдээгүй гэсэн үг одоо энэ цайг би уулаа тийм үү хоо уучихлаа бүгдийг нь уучихлаа гэсэн үг энд юм үлдээгүй М1: бүгдийг гэх үү Х1: үгүй ээ гэхгүй дархадаар бол хоо уулаа л хоосон л гэх М1: бид бүгдээрээ гэдгийг дархадаар юу гэдэг Х1: бид цугаараа М1: бид бүгд найз гэвэл яах уу Х1: бид цугаараа найзууд М1: аан бултаараа гэх үү Х1: бултаараа гэнэ цугаараа бултаараа ирнэ цугаараа бултаараа яг адил нэг үг бүгдээрээ гэсэн үг байхгүй юу бултаараа гэж бултаараа цугаараа М2: энэ Х1: давс явлагны үр М1: оол уу Х1: оол оол хадан оол М1: хад уул ялгаатай юу Х1: аа ялгаатай хад асга асга хадтай уул М1: чулуутай уул Х1: чулуутай уул гэхээр хэтэрхий нөгөө халх юу руугаа орчихоод М1: уул биш толгой юу Х1: одоо асгат оол асга хад М1: энэ гүнд энэ оол уу уул уу хад уу танай нутагт Х1: өндөр оолч бий хадан асгат уул ч бий сарьдаг гэнэ энийг хадан уулыг сарьдаг гэдэг М2: уулан дээр модтой модгүй ямар уул Х1: оолын энгэр гэнэ оолын ар одоо энийг оолын жалга гэдэг оолын энгэр өвөр одоо энэ жижигхэн байна энийг холгой гэдгийн холгой цол М2: энэ юу байна Х1: энэ том байна одоо энэ жижигхэн энэ байна уу энийг холгой цол гөрөөс эндээс гарч ирдэг байхгүй юу М1: энэ он юм уу он биш оно Х1: онь гэдэг маань энэ Оросоор ярив Х1: одоо ийм юмууныг онь гэж байгаан энэ холгой цол М1: энэ нахих Х1: нахиу юу нахиу гэдэг маань одоо энийг л хэлээд байгаан одоо энэ дэл морины тэрүүн шиг энэ олон дэлэн дээгүүр энийг энгэр дэл тэр жижигхэн одоо оолын энэ жалга энэ орой хэсгийг нь энийг энгэр бэл гэнэ жижигхэн ийм энгэр холгой цол гэнэ энэ уулын энгэр энэ уулын ар Chinbat.100words.dji.WAV 20:11 М1: аан нахиу энэ нахиун голд нь ийм жижигхэн онь байгаа энэ нахиу дотор онь байгаа тэр ониор л гөрөөс ирнэ гэж ярьдаг байхгүй юу ерөнкий энэ хэсэг нахиу ерөнкийд нь бол дэл уулын дэлэн дээгүүр уулын эрээн гэдэг маань энэ тарваг тарваг модтой одоо ийм цоохор модтой эрээн одоо иймхэн нэг цол ийм том юм нь энүүгээр нь мод байгаа ш дээ энгэр энийг энгэр энд ийм модтой хэсэг нь ийм байвал энэ эрээн М2: тэгвэл та зүг чигийн нэр Х1: энэ хойд зүг, өмнө зүг, баруун зүг, зүүн зүг М1: энэ өмнө зүг үү Х1: өмнө зүг М1: өөр хэлэхгүй юу Х1: урагшаа, хойшоо М1: урд хэлэхгүй юу энэ урд гэж хэлэхгүй юу Х1: урт урд зүг гэнэ урагшаа зүг урд зүг хойшоо хойд М1: та өмнө нь энэ Х1: урд зүг Оросоор ярив Х1: за тэгээд наран ургах зүг нар жаргах зүг баруун зүг нар жаргах зүгт М2: тэгвэл тэр танай дархадын гэр гэрийн хаалга ямар зүг рүү Х1: ураг урагшаа ер нь урагшаа ер нь л энэ зүгт хардаг зүүн урд зүгт М2: тэгвэл хөл ямар зүг рүү нийлдэг баруун зүг рүү тэр хаалга нээж байна байвал яах уу Х1: одоо байнга нар эргэх зүгт явна ш дээ нар зөв зүг гэж ярьдаг байхгүй юу одоо энийг нар зөв эргэж байх энэ нар буруу эргэж байна тэгэхлээр хаалга дандаа нар зөв эргэдэг байх ёстой хаалга ингэж онгойж болохгүй Оросоор ярив Х1: нар буруу болчихно М2: гэрийн хажууд гол байвал тэр хамаатай юу хамаагүй юу М1: гол урсгалын Х1: хамаагүй хойд зүгээ л барина ердөө урд зүгээ л барина одоо энд М1: модон байшин байвал тэгээд Х1: модон байшинг ч одоо хамаагүй ийш нь харуулж байна ер нь дээхэн үед бүр ингэж л барьдаг байсан яг урагш нь харуулаад М1: модон байшин хамаагүй юу Х1: гэхдээ хойд талд нь гаргахгүй хаалгаа Оросоор ярив Х1: ер нь энэ талдаа гаргахгүй баруун хойд зүгээс салхи их салхилдаг байхгүй юу манай нутагт Оросоор ярив Х1: тэгэхээр салхиныхаа нөмөр талд нь хаалгаа Оросоор ярив М1: голын урсгал холбоогүй юу Х1: холбоогүй Оросоор ярив М2: та энэ юу вэ Х1: элс М2: энэ Х1: Засмал зам явган зам гэх юм уу би сайн мэдэхгүй л байна машин зам юм уу \ М1: аан харгуй гэхгүй юу Х1: харгүй гэнэ энийг тоом гэнэ одоо ийм том ооланд гөрөөс яг нэг замаараа явдаг байхгүй юу энийг тоом гэдэг гөрөөсний тоом Оросоор ярив Х1: энүүгээр чинь бол ердөө л гөрөөс л явна Оросоор ярив Х1: өөр юм явку энүүгээр ингэж гараад ингэсгээд яг энийгээрээ л явдаг анчин эр бол энд ирж сууж авсан тоом дээр сууж байдаг байхгүй юу хүлээцэн тоомоор толгой тас буулгаад л авна ш дээ ердөө М2: зам ийм байна өөр ийм байна ийм ийм Х1: нарийн бүдүүн зам л гэх одоо энүүгээр харгай тоом ер нь харгай л гэдэг юмдаа одоо ийм жижигхэнийг бол харгайгаар М2: бүдүүнээс өөр үг байна уу ийм зам байна М1: ийм зам байвал тэгээд бүдүүн үү Х1: бүдүүнчиг зам гэхгүй том өргөн зам л гэнэ М1: бүдүүн зам хэлж болох уу Х1: Замаар явах гэж зангарч бай занганд орволч мэдээрээ хоё Занга нь мэдэхгүй найлгаж байвч завкаараад хоцорвол мэдээрэй хоё Хараар явах гэж хавчигнаж бай хавханд орволч мэдээрээ хоё Ханьтайг нь мэдэхгүй найлигнаж байвч хаягдаад хоцорвол мэдээрээ хоё дархад ардын дуу байхгүй юу энэ харгаг хараад тэгж байнат одоо энүүгээр явж болохгүй гэсэн үг авгайтай хүнтэй далигнаж байж хаягдана ш дээ тэр энэ замаараа явбал хавх мавх байх энүүгээр л яв замгүй газраар явбал болохгүй шүү гэж дуулж байна М2: за энэ юу Х1: шороо газар ухаж байна бороан дусаал М1: хур хэлэхгүй юу Х1: хур бороа гэж нийт аадар бороа гэвэл ширүүн бороаг хэлж байгаан аадар цутгаж байгаа гэхгүй юу М2: энэ юу болж байна Х1: шуурга болж байна салхи шуурга М2: салхи юу хийж байна Х1: хавсарга тавьж байна энэ хавар хавсрагатай хавсарга гэж их салхитай энэ хаваржин хавсарга тавьбай шуурга хавсарга салхи шуурга хавсарга М2: энэ юу Х1: нар сар байна М2: энэ Х1: тэнгэр М1: тэнгэр дээр юу байна Х1: од М2: од мичид гэхгүй юу Х1: од од л гэнэ М1: од мич хэлэхгүй юу Х1: мич өөр однууд дотроо нэртэй одоо долоон бурхан бий тийм үү мич 3 сугар марал мич гэж М1: марал мич юугаараа ялгаатай Х1: энүүгээр цаг харна одоо энэ шууд одоо цаг заадаг одоо зун мич хаана байх уу одоо ингэсгэж байтал мич одоо ингэж явдаг одоо үүр цайна өглөө болтол мич цаг заадаг байхгүй юу энэ одоо бид нар цаг байхгүй ш дээ одоо үүр цайхыг энийг харж авна өвөл энэ мич энд байхад үүр цайна өглөө ердаа л тэнгэрээ хараад л цагаа харж байдаг тэгээд л цолбо гэж байдагаа үүр цайж байхад үүрийн цолбо гэж ийм нар давах үед үдшийн цолбо гэж энүүгээр тэнгэрийн цагаа ийм цаг хэрэглэхгүй ердөө л одоор тэнгэрээ харчихна цагаа биччихнэ энийг өвөл гэнэ Ө-г Ү-гээр хэлнэ Ү-г дандааӨ-гөөр хэлнэ М2: энэ ямар хэлбэртэй Х1: энэ хонкор бөөрөнкий дугуй бөөрөнкий дугараг цагаан царай гэдэг байхгүй юу бөөрөнкий царай гэсэн үг М2: энэ юу вэ Х1: энэ нуур цөөрөм жижигхэн М2: тоором Х1: том нохойн гөлөг байна М2: гөлөг биш хэмжээтэй нохой Х1: жижиг нохой гэнэ М2: бага нохой хэлж болох уу Х1: бичгээн гэнэ бичгэн гэвэл эмэгтэй хүн бичгээн гэвэл жижигхээн гэсэн үг бичгээн нохой байна М2: жижиг бичгэн жаахан гэж болох уу Х1: бичгэн жаахан болно жаахан бол халх үг М1: дархадаар Х1: бичгэн Оросоор ярив Chinbat.100words.4.dji.WAV 29:42 минут М1:аан тэгээд жижиг охин байвал Х1: бичгэн М1: бичгээн бичгэн хэлж болох уу Х1: бичгэн бичгээн хоёр өөр эмэгтэйг бичгэн М1: жижиг байвал бичгэн бичгээн Х1: бичгээн бичгэн бичгээн яг зөв одоо жижигхэн бичгэн бичгээн М2: томыг болох уу маш том их тэгээд яахав аймар том Х1: том л М2: аймар том М1: томоос том Х1: айлтай гэнэ айлтай том энэ уул ямар уул айлтайд том уул М1: айлтай бичгээн гэж болох уу урт эсрэг утгатай үг Х1: болно айлтай бичгээн одоо энэ урд харандаа байна айлтай бичгээн гэнэ нөгүөө бичгээн урд байна энэ бичгээн ахар гэнэ урт харандаа ахар харандаа халхаар бол богино гэнэ ахар богино ч гэнэ л дээ М2: энэ юу вэ Х1: олс М2: энэ ийм Х1: нарийн олс бүдүүн олс М2: энэ хоёр ном байна ийм хоёр ном Х1: зузаан ном нимгэн ном М2: аан хүний тухай ийм болуул Х1: аан том хүн айхтар том хүн М2: бүдүүн гэхгүй юу Х1: бүдүүн гэвэл одоо тарганыг хэлнэ одоо айхтар том эр байгаа шүү том эр байна энэ ингэж л хэлнэ М1: тарган Х1: айхтар бүдүүн эр байлээ ёстой тарган эр байвш чамайг бол тарган гэхгүй оо том эр байлээ л гэнэ сайхан том эр байна шөвгөр гэж бичгэн байх шөвгөр бичгээн бичгэн байвай чамайг бол би бол тэх өө шөвгөр ийм царай нь шөвгөр ам нь шөвгөр ер нь ингээд шөвгөр ийм шөвгөр гэсэн утгатай тэхдээ ийм шөвгөрдүү нарийн гэдэг чинь ийм бүдүүн биш нарийн шөвгөр окин байгаадуу ерөнкий царай ийм шөвгөрдүү байгаат ийм биш одоо зүгээр антоми заачих юм байна Оросоор ярив Х1: одоо энэ хардаа нарийн шөвгөр байгааз Оросоор ярив М2: энэ Х1: ус М2: энэ хоосон уу Х1: хоосон дүүрэн М2: энэ юу вэ Х1: өд М2: энэ хоёр ямар Х1: нэг нь хүнд нэг нь хөнгөн М2: энэ хоёр Х1: энэ хол байх нь энэ ойрхон байхан байна замд М1: дөт хэлэхгүй юу Х1: дөт хэлнэ ингэж явна одоо энэ нэг байшин байна тэр зам энүүгээр байлаа тийм үү өө чи шууд дөтлөөд л явчих ингэж тойролт байхгүй энэ замаар битгий яв шууд энэ дөтөлчих ойртуулчих гэсэн үг Оросоор ярив Х1: энийг бол ойрхон байшин гэнэ дөт байшин гэхгүй энийг хол байшин гэх Оросоор ярив Х1: энийг одоо зам энд байгаа ш дээ ингэж энд очихын тулд дөтлөөд явчаач чи ойртож энүүгээр бол 5 км тийм үү дөтлөх юм бол 3 км дөтөлнө гэж энийг хэлдийн М1: тэгээд энэ хол ойр Х1: дөт нь ойр байхгүй юу энэ бол холуур жинкэн зам энэ холуур битгий яваа 5 км зүгээр дөтлөөд л явчих ойрхон М2: энэ юу вэ ерөнхийдөө нар сар тэнгэр биш гэхдээ ерөнхийдөө юу вэ Х1: байгаль дэлхий гэсэн үг М1: энэ хэзээ энэ хэзээ Х1: өдөр шөнө М2: энэ хоёр машинтай хүн Х1: аан нэг нь хуучин машин нэг нь шинэ машин байна энэ хуучин гутал байна энэ шинэ гутал байна М2: энэ хүн өөр хүмүүсийг гомдсон тэгвэл тэр хүн яана Х1: баярласан талархсан энэ хүн бол ердөө муу гэж байна энэ хүн бол сайн хүн М2: гэхдээ муу биш сайн Х1: муу муу дандаа энэ муу хүн Оросоор ярив М2: энэ хувцас ямар вэ Х1: энэ одоо нойтон байна устай хоорай М2: энэ ямар байгаа хүн Х1: энэ их дулаан байгаа хүн энэ их хөүйтэнд байгаа юм байна М2: дулаан биш яах дулаанаас Х1: залхуураад залхуу нь хүрсэн сууна Оросоор ярив М2: дулаан хүйтэн халуун өөр үгс байна уу өнөөдөр дулаахан Х1: өнгө нь өөр байна М2: өнгө нь биш үүнээс өөр үг байна уу М1: дулаан цай гэж хэлж болох уу Х1: халуун цай М1: халуун биш хүйтэн биш тэгээд яахав Х1: бүлээн цай зөөг цай бүлээнийг зөөг М1: сэрүүн цай хэлж болох уу Х1: сэрүүн цай гэхгүй бүлээн цай зөөг цай М2: чулуу байвал бүлээн чулуу Х1: тийн бүлээн чулуу М1: сэрүүн чулуу гэж болох уу Х1: сэрүүн тэнгэр сэрүүн байна гэж болно ийм өдрийг сэрүүн өдөр Оросоор ярив М1: халуун бүсгүй хэлж болох уу Х1: болно М1: халуун охин Х1: аан энэ ер нь нилээн халуун хүүхэд шүү эрэгтэйг энэ ер нь дарамттай гэнэ нэг хүүхэмсүү нөхөр ирчхээд байнаа энэ даралттай залуу гэж хэлдэг байхгүй юу манай дархадууд бол халуун гэхгүй эмэгтэй хүнийг энэ ер нь явдалтай хүүхэд байна шүү халуун хүүхэд гэдгийг чинь явдалтай одоо хар энэ эрлүү ч нэг яв энэ эр лүү ч явж надруу ч явж энэ ер нь явдалтай хүүхэд шүү Оросоор ярив М1: энэ ус юув Х1: гоожиж байна өвөл хөлдөнө М2: та энэ тооныг ярьж чадах уу Х1: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 100 М2: энэ яаж байна Х1: энэ бичгэнээ нэг нас ой хүрч байна М1: энэ юу вэ Х1: календарь хуанли ч гэдэг М2: энэ юу вэ М1: 2014 он Х1: он М1: энэ морь Х1: морин жил улсууд улсуудын нэр гэдэг байхгүй юу олон улс М1: энэ ямар өнгө байна Х1: өнгөнүүд шар, ногоон, цэнкэр, ягаан одоо энийг ямар өнгө гэх цайвар цэнкэр, хар, цагаан, шаргал, улаан, саарал М2: аан энэ Х1: цэнкэр одоо энэнээс хөх бас байгаа Chinbat.100words.dji.4.WAV 10:51 М1: хөх өвс гэж болох уу Х1: болно тийн хөх өвс М1: хөх өвс энэ мөн үү Х1: биш М1: хөх өвс ямар өнгөтэй Х1: зэрэглээтэн хөхөрдөг биздээ улайж ирээд хөхөрдөг биздээ намар тэр л хөх өвс ногоон өвс зэрэглээтэн хөхөрдөгдөө намар болоол улайж ирээд хөхөрдөгдөө нэг өвс цайгаад тэрийг л хөх өвс гэнэ хавар бол ногоон өвс М1: ногоон өвс Х1: хөх өвс намартаа шаргалтаад л хөхөрчихдөг байхгүй юу тэр хөхөрч харагддаг байхгүй юу Оросоор ярив М1: нарс мод байвал түүний навч ямар байдгын Х1: шар өнгөтэй М1: намар байвал Х1: шаргалтана гэдгийн М1: залуу нарс байвал навч яах уу Х1: шаргалтана өө царс шаргалтаад гээд М1: энэ нэг сайн сурагч тэр бүх юм юу Х1: энэ айлтай л сайн хүү айлтай гэдэг маань бүх юм сайн энэ айлтай муу хөү шүү гэж бас хэлнэ бүр муу хөүхэд айлтай муу хөүхэд гэж энэ айлтай сайн хүү бүх юм сайн ч байж болно муу ч байж болно бүх юм айлтай М1: нэг багш асуулт тавина дээр энэ асуултын хариу хэн хэн юу Х1: хэнгүүд хариу хэлэх вэ хэн хэн хариу хэлэх вэ М1: юугууд гэж болох уу Х1: болоку ёогууд энэ хэнгүүд үү энэ яваадуу одоо гаднаас орж ирвэл надаас энэ хэнгүүд үү олон тоон дээр М2: энэ Х1: энэ эвшээж байна одоо бүр ингэдэг М1: хэнгүүд ч гэж хэлж болох уу Х1: болохгүй тэгж хэлэхгүй одоо хэн хэн нь хэн бэ гэхэд хэнгүүдүү гэнэ М1: энэ хамгийн хэцүү асуудал хэнгүүд ч хэн хэн хариу Х1: за тиймээ тэгж болно одоо нэг хүн орж ирээд энэ хэнгүүд үү гэнэ би хэн ч биш ямарч хамаагүй эд нар хэн ч биш гар одоо нэг хүн орж ирээд тэгийшдээ хөөш Батсүхээ энэ хэнгүүдэв би дургүй байх юм бол хэн ч биш чи гар одоо би хамгаалж өгч байна чамд хамаагүй гэж тэр хүнд Оросоор ярив М1: шинжлэх ухаанаар хүмүүс болно гэхийг би орос хэл Х1: би орос хэлээр ярьдаг Оросоор ярив М2: нэг хүн бас дарахдаа бас мэднэ бүх юм мэднэ Х1: би оросоор ярьж мэдэк үү мэднэ гэсэн үг оросоор ярьж чадах уу би оросоор ярьдаггү гэвэл үгүй гэсэн үг ярьдаг гэвэл ярьдаг гэсэн үг ярьдаггү гэвэл ярьдаггүй гэдэг би оросоор ярьж мэдэхгүй гэсэн үг ярина гэсэн үг би оросоор ярьдаг би оросоор ярьдаггүй гэвэл нэг нь чадна нэг нь чадахгүй гэсэн үг Оросоор ярив Х1: одоо би чаддаггүй М1: би чаддаггүй тэр оросоор ярьж байвал чи орос Х1: чаддаггүэч би чаддог тэр нь чаддоггүэ Chinbat.100words.dji.4.WAV 20:18 М1: та чаддаг би биш та өгүүлбэр хэлнэ та нар орос хэл чаддаг Х1: та нар орос хэл чаддагч мэддэгэт гэж хэлнэ олон тоон дээр хэлээд байнаа мэддэгэт би орос хэл мэддөг та нар нэг хүн дээр бол мэддэгэч М1: тэгээд халхаар чи орос хэл мэдэхгүй Х1: мэддэгэч М1: та орос хэл мэддэгэт Х1: ахмад хүнийг настай хүнийг та орос хэд мэддэгэт тэр настай хүн аялга нь тэгж орж ирж байдаг байхгүй юу настай хүнийг бол мэддэгэт та орос хэл мэддэггүш М1: бид нар орос хэл мэдэхгүй халхаар бид орос хэл мэддэггүй дархадаар Х1: бид нар орос хэл мэддэгүүт М1: бид орос хэл мэдэхгүй Х1: бид нар орос хэл мэддэгүүт мэддэггүэ мэддэгүүт М1: тэднүүд орос хэл мэддэггүй Х1: тэднүүс орос хэл мэддэгүэ М1: чи орос хэл мэдэх үү дархадаар Х1: чи орос хэл мэддэгүүш та орос хэл мэдэхүүт М1: би орос хэл мэдэх үү асуулт бид орос хэл мэдэх үү асуулт дархадаар Х1: бид орос хэл мэдхүүт дархадаар бол мануурууд орос хэл мэдэхүүт тэгж ярина М1: би өөрөө мэднэ би өөрөө хийнэ би энэ дасгал өөрөө хийнэ тэрийг дархадаар яаж Х1: би өөрөө хийнэ би өөрөө хийлөө би өөрөө хийсэнб энэ чинь олон янз л даа Оросоор ярив М1: тэр өөрөө хийвэл тэр өөрөө дасгал хийвэл дархадаар яаж Х1: тэр өөрөө дасгалаа хийгээч Оросоор ярив М1: тэр өөрөө дасгалаа хийгээд гэж болох уу Х1: болно дасгалаа хийгээгүүш дасгалаа өөрөө хийгээгүй шүү дээ М1: халх өгүүлбэр хэрвээ би ирвэл би ирэхгүй дархадаар яаж хэлэх үү Х1: би ирэхэд тэр ирэхкүү хэрвээ би ирвэл тэр ирэхкү болвол минь хэрвээ би ирвэл тэр ирэхкү тэр ирэх юм болвол би ирэхкү хэрвээ тэр иркийн болвол би ирэхкү М1: би ирэхкү болвол чи ирнэ Х1: яг чи ирэхийн болвол чиг би ирэхкү М1: та ирэхгүй бол би ирнэ Х1: та ирэхкүн болвол би ирэхкү М1: тэр ирэхкү бол би ирнэ Х1: тэр ирэхкү байхын болбол би ирэхкү Оросоор ярив Х1: тэр ирэхкү байх юм болбол би ирэхкү Оросоор ярив М1: за маш их баярлалаа Оросоор ярив М3: айлтай баярлалаа Х1: би айлт баярлалаа айлтай баярлаэт за дөрвүүлээ хамт зурагаа авхуулъя Оросоор ярив